Web sitemize hoşgeldiniz, 28 Nisan 2017

Yemek Borusu (Özofagus) Kanseri: Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Yemek Borusu (Özofagus) Kanseri: Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Yemek borusu kanseri, aynı zamanda özofagus kanseri olarak da adlandırılır. Kanser; sağlıklı hücreler değişerek kontrolsüz bir şekilde büyüdüğünde ve tümör adı verilen bir kitle oluşturduğunda başlar. Yemek borusu tümörleri kanserli veya iyi huylu olabilir. Kanserli (malign) tümörler kötü huyludur; büyüyebilir ve vücudun diğer bölümlerine yayılabilir, anlamına gelir. İyi huylu (benign) tümörler ise büyüyebilir, ancak yayılacağı anlamına gelmez. Özofagus kanseri, yemek borusu hattı hücrelerinde başlar.

Özellikle yemek borusu kanseri, özofagus duvarının iç tabakasında başlar ve dışarı doğru büyür. Eğer özofagus duvarı yoluyla yayılırsa, lenf düğümlerine ilerleyebilir. Bunun yanı sıra, göğüsteki kan damarları ve diğer yakın organlara seyahat edebilir. Özofagus kanseri, aynı zamanda akciğer, karaciğer, mide ve vücudun diğer bölümlerine yayılabilir.

Yemek Borusu Kanseri Türleri

Yemek borusu (özofagus) kanserinin iki ana türü vardır:

  1. Skuamöz hücreli karsinom: Yemek borusu kanserinin bu türü, yemek borusu hattında skuamöz hücrelerde başlar. Genellikle yemek borusu üst ve orta kısmında gelişir.
  2. Adenokarsinom: Bu tür, yemek borusunun alt kısmında, özofagus ve midenin bir araya geldiği glandüler dokuda başlar.

Yemek borusu kanserinin bu iki türü için de tedavi benzerdir. Özofagus kanserlerinin %1’inden daha azını oluşturan, diğer çok nadir görülen yemek borusu tümörleri; küçük hücreli nöroendokrin kanserler, lenfomalar ve sarkomalar içerir.

Yemek Borusu Kanseri Belirtileri

Yemek borusu kanseri olan kişilerde aşağıdaki belirtiler veya bulgular ortaya çıkabilir. Bazen, özofagus kanserli insanlarda bu belirtilerden herhangi biri görünmeyebilir. Ya da, bu belirtiler başka bir sağlık sorununu işaret edebilir.

  • Yutma güçlüğü ve ağrı (özellikle et, ekmek ve çiğ sebze yerken). Tümör büyüdükçe, mide yolunu tıkayabilir. Hatta sıvı yutmak bile acı verebilir.
  • Göğüste basınç veya yanma
  • Hazımsızlık ya da mide ekşimesi
  • Kusma
  • Açıklanamayan kilo kaybı
  • Öksürük veya ses kısıklığı
  • Göğüs arkasında veya boğazda ağrı

Not: Yukarıdaki belirtilerden biri veya daha fazlası hakkında endişeleriniz varsa, mutlaka doktorunuzla konuşunuz.

Yemek Borusu Kanseri Tanısı

Kanser teşhisi ve vücudun başka bir bölgesine yayılıp yayılmadığını öğrenmek için doktorlar birçok tanı testi kullanabilirler. Kanser türlerinin çoğu için kesin tanı yapmanın tek emin yolu biyopsidir. Eğer biyopsi mümkün değilse, doktorun teşhis yapmasına yardımcı olacak diğer tanı testleri önerilir. Görüntüleme testleri ise, kanserin yayılıp yayılmadığını öğrenmek için kullanılır.

Doktorunuz tanı testi seçerken, aşağıdaki faktörleri göz önünde bulundurabilir:

  • Yaş ve sağlık durumu
  • Belirti ve bulgular
  • Şüphelenilen kanser türü
  • Önceki test sonuçları

Fizik muayeneye ilave olarak, aşağıdaki tanı testleri de kanseri teşhis etmek için kullanılabilir:

  • Özofagramı (baryum yutma): Yemek borusu yüzeyinde tümör veya olağandışı bir değişiklik olup olmadığı kontrol edilir. Eğer anormal görünümlü bir alan varsa, doktorunuz kanserli olup olmadığını öğrenmek için üst endoskopi ve biyopsi önerebilir.
  • Üst endoskopi (özofagusgastroendoskopi): Doktorun yemek borusunun iç çeperini görmesini sağlar. Anormal görünümlü alan varsa, kanser olup olmadığını öğrenmek için biyopsi yapılabilir.
  • Endoskopik ultrasonografi: Bu prosedür genellikle üst endoskopi ile aynı anda yapılır. Bu prosedürde, özofagus ve yakındaki lenf düğümleri ve yapıların duvar resmi oluşturulur. Ultrason; tümörün özofagus duvarında büyüyüp büyümediği, tümörün ne kadar derinde büyüdüğü, kanserin lenf düğümlerine veya yakındaki diğer yapılara yayılıp yayılmadığını bulmak için kullanılır. Lenf düğümlerinden doku örneği almak için de kullanılabilir.
  • Bronkoskopi: Eğer tümör bir hastanın yemek borusunun üst üçte ikisinde yer alıyorsa, tümörün hava yolu içine büyüyüp büyümediğini öğrenmek için yapılabilir.
  • Biyopsi: Diğer tanı testleri kanserin mevcut olduğunu önerebilir. Ancak biyopsi kesin tanı yapmanın emin yoludur.
  • Tümörün moleküler testi: Doktorunuz tümöre özgü spesifik genler, proteinler ve diğer faktörleri belirlemek için bir tümör numunesi üzerinde laboratuar testleri önerebilir.
  • Bilgisayarlı tomografi (BT): Herhangi bir anormallik veya tümör olup olmadığını incelemek için kullanılabilir. BT taraması, tümör boyutunu ölçmek için de kullanılabilir.
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MR): Vücudun detaylı görüntüsünü üretmek için kullanılan bir görüntüleme testidir. Ayrıca, tümör boyutunu ölçmek için de kullanılabilir.
  • Pozitron emisyon tomografisi (PET): PET taraması, organ ve vücut içindeki dokuların resimlerini oluşturmanın bir yoludur.

Tanısal testler yapıldıktan sonra, doktorunuz sizinle tüm sonuçları gözden geçirecektir. Bu sonuçlar kanser tanısı ve evrelemeye yardımcı olur.

Yemek Borusu Kanseri Tedavi Seçenekleri

Kanser tedavisi seçenekleri ve önerileri; kanserin türü ve evresi, olası yan etkiler, hastanın tercihleri ve genel sağlık durumu gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Kanser tedavisinde semptomlar ve yan etkilerin tedavisi, kanser bakımının önemli bir kısmını içerebilir. Tedavi seçenekleri ve belirsizlikler ile ilgili doktorunuza soru sormaktan çekinmeyiniz.

Özofagus ve lenf düğümleri ötesine yayılmamış bir tümörü olan kişiler için, doktorlar genellikle farklı tedavi türlerini birleştirmeyi tavsiye eder: radyoterapi, kemoterapi ve ameliyat. Tedavi sırası, yemek borusu kanseri türü de dahil olmak üzere çeşitli faktörler göz önünce bulundurularak değerlendirilir.

Özellikle skuamöz hücreli kanser içinkemoradyoterapi denilen kemoterapi ve radyoterapi tedavisinin bir arada planlaması genellikle ilk tedavi olarak tavsiye edilir. Ameliyat ise sonradan kemoradyoterapinin nasıl çalıştığına bağlı olarak planlanır. Son çalışmalar ameliyat öncesi kemoradyoterapi kullanılmasının, tek başına cerrahi operasyondan daha iyi olduğunu göstermiştir.

Ameliyat risklerini artıran faktörler olmadığı sürece adenokarsinom için ameliyat hemen her zaman kemoradyoterapiden sonra tavsiye edilir.

İleri evre yemek borusu kanseri için tedavi genellikle kemoterapi ve radyoterapi içerir.

Bu tedavi seçeneklerinin daha ayrıntılı açıklamaları aşağıda listelenmiştir:

a) Semptom ve Yan Etkilerin Giderilmesi

Kanser ve tedavisi genellikle yan etkilere neden olur. Kanser tedavisine ek olarak kanseri yavaşlatmak, durdurmak ve ortadan kaldırmanın yanı sıra; belirti ve yan etkilerin giderilmesi de önemlidir. Buna palyatif bakım veya destekleyici bakım denir. Hastanın fiziksel, duygusal ve sosyal ihtiyaçlarının desteklenmesini içerir.

Palyatif bakım; belirtilerin ve yan etkilerin hafifletilmesi, hastanın yaşam kalitesinin arttırılmasını içeren bir tedavi şeklidir. Bu tedaviler değişiklik gösterir ve genellikle ilaç, beslenme değişiklikleri, gevşeme teknikleri, duygusal destek ve diğer tedavileri içerir. Tedavi planında her tedavinin hedefleri hakkında doktorunuzla konuşunuz.

b) Ameliyat

Cerrahi bir operasyon; tümörün ve çevresindeki bazı sağlıklı dokuların çıkarılmasını içerir. Geleneksel ameliyat tedavisi, yemek borusu kanseri için yaygındır. Ancak şu anda, ameliyat sadece erken evre özofagus kanseri olan hastalarda ana tedavi olarak kullanılır.

Lokal ileri yemek borusu kanseri olan hastalarda, kemoterapi ve radyoterapinin bir kombinasyonu ameliyattan önce tümörü küçültmek için kullanılabilir. Ameliyat olamayan hastalar için, en iyi tedavi seçeneği genellikle kemoterapi ve radyoterapinin bir kombinasyonudur.

Yemek borusu kanseri tedavisinde en sık kullanılan ameliyat türüne “özofajektomi” denir.

Ayrıca BakınızKanser Ameliyatı Hakkında Bilinmesi Gereken Bilgiler

c) Endoskopik Tedavi

Aşağıdaki tedaviler özofagus kanseri tedavisinde tümörün yol açtığı yan etkileri yönetmek için kullanılabilir.

  • Endoskopi ve dilatasyon: Bu prosedürde yemek borusu genişletilir. Eğer tümör büyürse tekrar edilmesi gerekebilir.
  • Stent yerleştirme ile endoskopi: Bu prosedürde yemek borusuna bir stent yerleştirmek için endoskop kullanır.
  • Fotodinamik tedavi: Hastaların yutma güçlüğünü ortadan kaldırmak ve daha kolay yutmalarını sağlamak için kullanılan palyatif ve destekleyici bakım seçeneğidir.
  • Elektrokoagülasyon: Bu palyatif tedavi türünde elektrik akımı ile ısıtma yöntemiyle kanser hücrelerinin öldürülmesine yardımcı olunur. Bazen tümörün sebep olduğu bir tıkanıklığı kaldırarak, belirtileri hafifletmeye yardımcı olmak için kullanılır.
  • Kriyoterapi: Hastanın daha iyi yutması için tümörün boyutunu azaltmak amacıyla kullanılabilir bir palyatif tedavi yöntemidir.

Ayrıca BakınızEndoskopi Hakkında Genel Bilgiler

d) Radyoterapi

Kanser hücrelerini yok etmek için kullanılan bir tedavi yöntemidir. Özofagus kanseri için geçici bir endoskop kullanılarak yemek borusu içine radyoaktif tel takma içerebilir.

Radyoterapinin yan etkileri; yorgunluk, hafif deri reaksiyonları, boğaz ve yemek borusunda ağrı, yutma zorluğu veya ağrı, gevşek bağırsak hareketleri, mide sorunları ve mide bulantısı içerebilir.

e) Kemoterapi

Bu tedavide genellikle bölünen ve büyüyen kanser hücrelerinin yeteneğini durdurarak, kanser hücrelerini yok etmek için ilaç kullanılmasını içerir. Yukarıda açıklandığı gibi, kemoterapi ve radyoterapi genellikle yemek borusu kanseri tedavisi için aynı anda verilir ve kemoradyoterapi olarak adlandırılır.

Kemoterapinin yan etkileri; bireye ve kullanılan doza bağlıdır. Ancak; ishal, yorgunluk, bulantı ve kusma, saç dökülmesi, iştah kaybı ve enfeksiyon gibi yan etkiler içerebilir.

Metastatik Yemek Borusu Kanseri Tedavisi

Eğer kanser başladığı yerden vücudun başka bölümlerine yayılmışsa, metastatik kanser denir. İleri evre metastatik özofagus kanseri tanısı konulan hastaların kanser tedavisinde deneyimli doktorlar ile konuşması teşvik edilir. Çünkü en iyi tedavi planı hakkında farklı görüşler olabilir. Metastatik yemek borusu kanseri için palyatif bakım ve yan etkilerin hafifletilmesi tedavi planının önemli bir bölümünü içerebilir.

Yemek Borusu Kanseri: Risk Faktörleri

Bir risk faktörü, kişinin kansere yakalanma olasılığını artırabilir. Risk faktörleri genellikle kanser gelişimini etkilese de, çoğu doğrudan kanserle ilişkili değildir. Bilinen risk faktörleri bazı kişilerde kanser gelişimi riski taşımazken, bazı kişilerde kanserin gelişimine katkıda bulunabilir.

Aşağıdaki faktörler bir kişide özofagus kanseri gelişme riskini artırabilir:

  • Yaş: Yemek borusu kanseri gelişme riski en yüksek yaş aralığı 45 ve 70 yaş arasıdır.
  • Cinsiyet: Erkeklerde özofagus kanserine yakalanma riski kadınlara göre 3 ila 4 kat daha fazladır.
  • Irk: Siyahi ırktan insanlarda skuamöz hücreli yemek borusu kanseri türü gelişme riski beyaz ırktan insanlar göre iki kat daha yüksektir.
  • Tütün ürünleri: Herhangi bir türün ürününü kullanmak yemek borusu kanseri riskini arttırır.
  • Alkol: Uzun bir süre boyunca aşırı alkol içmek, özellikle yemek borusunda skuamöz hücreli karsinom riskini artırır. Sigara kullanımı ile birlikte bu risk daha fazladır.
  • Barrett özofagusu: Bu hastalık kronik gastroözofageal reflü hastalığı ve özofajit denilen yemek borusu iltihabı olan bazı kişilerde gelişebilir. Barrett özofagusu olan kişilerde, özofagus adenokarsinomu gelişme olasılığı daha yüksektir. Ancak özofagus kanserine yakalanma riski hala oldukça düşüktür.
  • Diyet ve beslenme: Beslenme programında meyve, sebze ve bazı vitamin ve minerallerin düşük olması; yemek borusu kanseri riskini artırır.
  • Obezite: Aşırı kilolu olmak ve çok fazla vücut yağı olması, bir kişide özofagus adenokarsinom gelişme riskini artırabilir.
  • Kostik: Yanlışlıkla kostik yutan çocuklarda skuamöz hücreli karsinom riski artmıştır.
  • Akalazya: Skuamöz hücreli karsinom riskini arttırır.
  • İnsan papilloma virüsü (HPV): Farklı HPV türleri veya suşları bulunmaktadır. Bazıları kanserin bazı türleri ile daha güçlü bağlantılıdır. HPV’nin yemek borusu kanseri için risk faktörü olup olmadığı konusunda araştırmalar devam etmektedir.

Yemek Borusu Kanseri: İstatistikler

Yemek borusu kanseri, erkeklerde kanserden ölümlerin yedinci en sık sebebidir. Yemek borusu kanseri yaşam süresi, 5 yıllık sağ kalım oranlarına göre %18’dir. Ancak, hayatta kalma oranları ilk tanı konulduğu zamanki kanser evresi gibi çeşitli faktörlere bağlı olarak değişir.

Sadece yemek borusunda bulunan kanseri olan kişilerde 5 yıllık sağ kalım oranı %40’dır. Çevre dokulara veya organlara ve/veya bölgesel lenf düğümlerine yayılmış olan yemek borusu kanseri için 5 yıllık hayatta kalma oranı %22’dir. Kanser vücudun uzak bölgelerine yayılmışsa, sağ kalım oranı %4’tür.

Yukarıda yer alan istatistikler, her yıl ABD’de yemek borusu kanseri tanısı konulan binlerce kişi verisinden gelmektedir ve tahmini oranlardır.

Önerilen Makaleler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz