Web sitemize hoşgeldiniz, 28 Nisan 2017

Rahim Kanseri: Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Rahim Kanseri: Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Rahim kanseri; kadın üreme sisteminin en sık görülen kanser türüdür. Rahimdeki sağlıklı hücreler değiştiğinde ve kontrolsüz bir şekilde büyümeye başladığında tümör adı verilen bir kitle oluşturur ve rahim kanseri başlar. Rahim tümörleri, kanserli (malign) veya iyi huylu (benign) olabilirler. Kanserli (habis) tümör büyüyebilir ve vücudun diğer bölgelerine yayılabilir. İyi huylu tümör ise, büyüyebilir; ancak yayılacağı anlamına gelmez.

Rahim Kanseri Türleri

Rahimde kanserli olmayan koşullar, rahim kasının iyi huylu tümörleri olan fibroidleri içerir. Kanserli olmayan diğer durum, endometriozistir. Endometrial hiperplazi, rahim astar hücreleri sayısında artıştır. Rahim kanserinin 2 ana türü vardır:

  1. Adenokarsinom: Rahim kanserlerinin %80’den fazlasını oluşturur. Endometrium hücrelerinde gelişir. Bu kanser genellikle endometrium kanseri olarak adlandırılır. Endometrial adenokarsinomun yaygın türü endometrioid karsinom olarak adlandırılır. Tedavisi; tümörün derecesi, rahim içine uzaklığı, evresi ve hastalığın ölçüsüne bağlı olarak değişir. Daha az sık görülen tipi, endometrial seröz karsinom olarak adlandırılır ve bu formu yumurtalık kanseri tedavisi ile benzerdir.
  2. Sarkom: Rahim kanserinin bu türü, rahim bezlerini destekleyen dokularda veya rahim kası olan miyometrium içinde gelişir. Sarkoma; rahim kanserlerinin yaklaşık %2 ila %4’ünü oluşturmaktadır. Sarkomlar çoğu durumda adenokarsinomlardan farklı tedavi edilir. Bazı sarkom unsurları ile endometrial kanser türleri; leiomyosarkom veya endometrial stromal sarkom içerir.

Not: Özellikle rahim ağzı kanseri, rahim kanserinden farklı tedavi edilir. Yazımızın geri kalanı daha yaygın görülen rahim kanseri türü olan endometrium (adenokarsinom) kanserini kapsar.

Rahim Kanseri Belirtileri ve Bulguları

Rahim kanseri olan kadınlar aşağıdaki belirtilerle veya işaretlerle karşılaşabilirler. Bazen, rahim kanseri tanısı konulan kadınlarda bu belirtilerden herhangi biri gözlenmeyebilir. Ya da, ortaya çıkan belirtiler kanser olmayan başka sağlık sorunundan kaynaklanabilir.

Endometrial kanserin en sık görülen belirtisi; sulu akış ile kan çizgili akış arasında değişen daha fazla kan içeren anormal vajinal kanamadır. Menopoz sırasında veya sonrasında vajinal kanama genellikle bir sorunun işaretidir.

  • Olağandışı vajinal kanama, lekelenme ya da akıntı. Menopoz öncesi kadınlarda menoraji veya anormal uterin kanama.
  • İdrar yaparken güçlük ve ağrı
  • İlişki sırasında ağrı
  • Pelvik bölgede ağrı

Eğer yukarıda yer alan belirti ve semptomların biri veya daha fazlası hakkında endişeleriniz varsa, mutlaka doktorunuzla konuşunuz.

Rahim Kanseri Tanısı

Doktorlar kanseri teşhis etmek için birçok tanı testi kullanabilirler. Bu testlerin bir kısmı kanserin vücudun neresinde başladığı ve başka kısmına yayılıp yayılmadığını öğrenmek için yapılır. Örneğin; görüntüleme testleri kanserin metastaz olup olmadığını gösterebilir. Ayrıca, doktorlar kanser tedavisine karar vermek için de ekstra testler yapabilirler.

Çoğu kanser türü için, vücudun bir alanında kanser olup olmadığını öğrenmenin tek emin yolu biyopsi yapılmasıdır. Eğer biyopsi yapılması mümkün değilse, doktorunuz kanser teşhisi için diğer yardımcı tanı testleri önerebilir.

Doktorunuz tanı testi seçerken, aşağıda listelenen faktörleri dikkate alabilir:

  • Şüphelenilen kanser türü
  • Belirtiler ve bulgular
  • Hastanın yaşı ve tıbbi durumu
  • Daha önce yapılan tıbbi test sonuçları

Bir fizik muayeneye ilave olarak, aşağıdaki görüntüleme testleri rahim kanseri teşhisi için kullanılabilir:

  • Pelvik Muayene: Doktor, herhangi bir olağandışı bulgu olup olmadığını öğrenmek için rahim, vajina, yumurtalıklar ve rektum kontrolü yapar. Pap (smear) testi sıklıkla pelvik muayene ile birlikte, öncelikle rahim ağzı kanseri değerlendirmesi için yapılır. Ancak, bazen Smear testi rahim kanserine neden olan anormal glandüler hücreler bulabilir.
  • Transvajinal Ultrason: Ultrason ile iç organların görüntüsünü oluşturmak için ses dalgaları kullanılır. Bir transvajinal ultrason sırasında, ultrason değneği vajina içine yerleştirilir ve rahim görüntüsü elde etmek amaçlanır. Eğer endometrium çok kalın görünüyorsa, doktor biyopsi kararı alabilir.
  • Bilgisayarlı Tomografi (BT) Taraması: BT taraması ile farklı açılardan çekilen görüntülerle vücudun 3 boyutlu iç görüntüsü oluşturulur. Ardından bu görüntüler bir araya getirilerek herhangi bir anormallik ya da tümörü gösteren ayrıntılar incelenir. BT görüntüleme testi, tümörün boyutunu ölçmek için de kullanılabilir.
  • Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR): Vücudun detaylı iç görüntüsünü üretmek için kullanılan bir görüntüleme testidir. Tümörün boyutunu ölçmek için de kullanılabilir. MRI genellikle doğurganlık koruma dikkate alındığında kullanılır.

Doktorlar, rahim kanseri tanısı için aşağıdaki cerrahi testleri de yapabilirler:

  • Endometrial Biyopsi: Az miktarda doku örneği, mikroskop altında incelenmesi için kaldırılır. Diğer tanı testleri rahim kanserinin mevcut olduğunu önerebilir; ancak biyopsi ile kesin tanı yapılabilir. Endometrial biyopsi prosedüründe, doktor çok ince bir tüp ile rahimden küçük bir doku örneği alır. Tüp rahim ağzından rahim içine yerleştirilir ve doku kaldırılır. Bu işlem yaklaşık 1 dakika sürer. Daha sonra, kadınlarda kramp veya vajinal kanama Bu belirtiler bir süre sonra kaybolur ve doktor tarafından yönlendirilerek nonsteroid antiinflamatuvar ilaç alınarak azaltılabilir. Endometrial biyopsi genellikle rahim kanseri teşhisi için çok doğru bir yoldur. Ancak, test öncesi anormal vajinal kanaması olan hastalarda biyopsi sırasında anormal hücre bulunmasa da dilatasyon ve küretaj gerekebilir.
  • Dilatasyon ve Küretaj (D&C): Rahimden doku örneği alınması prosedürüdür. Acı bilincini engellemek için işlem sırasında anestezi verilir. Genellikle histeroskopi ile kombinasyon halinde yapılır. Böylelikle doktor işlem sırasında rahim astarını görebilir. Biyopsi veya dilatasyon ve küretaj sırasında endometriyal doku çıkarılır. Doku örneği; kanser hücreleri, endometrial hiperplazi ve diğer sağlık sorunları için incelenir.

Rahim Kanseri Tedavi Seçenekleri

Rahim kanseri tedavisi; ameliyat, radyoterapi, kemoterapi ve hormon terapisi gibi çeşitli uygulamalar ve kombinasyonlarını içerebilir. Genellikle tedavilerin kombinasyonu tavsiye edilir. Tedavi seçenekleri aşağıda listelenmiştir. Tedavi planlamasında kanserin evresi önemli bir etkendir. Tedavi seçenekleri ve önerileri çeşitli faktörlere bağlıdır. Bunlara; kanserin türü ve evresi, olası yan etkiler, bir kadının genel sağlığı ve kişisel tercihleri, tedavinin çocuk sahibi olma yeteneğini (doğurganlık) etkileyip etkilemeyeceği dahildir. Rahim kanseri teşhisi konulan kadınlar, kanser tedavisinin cinsel fonksiyon ve doğurganlığı etkileyip etkilemeyeceği konusunda endişelenebilirler. Tedavi başlamadan önce bu konuların sağlık ekibi ile ele alınması önemlidir.

a) Ameliyat

Cerrahi operasyon, tümörün ve çevresindeki bazı sağlıklı dokunun çıkarılmasını içerir. Genellikle rahim kanseri için kullanılan ilk tedavidir. Rahim kanseri için en sık başvurulan cerrahi operasyonlar şunlardır:

  • Histerektomi: Kanserin büyüklüğüne bağlı olarak, cerrah basit bir histerektomi (rahim ve serviks çıkarılması) veya radikal histerektomi (rahim, serviks, vajinanın üst kısmı ve yakın dokuların çıkarılması) gerçekleştirilebilir. Menopoz olan hastalar için cerrah ayrıca bilateral salpingo-ooferektomi (fallop tüpleri ve yumurtalıkların) yapabilir.
  • Lenf nodu diseksiyonu: Kanserin rahim dışına yayılıp yayılmadığını belirlemek için histerektomi ile aynı anda, cerrah tümör çevresindeki lenf düğümleri kaldırabilir.
  • Sentinel lenf nodu biyopsisi: Bazen sentinel lenf nodu biyopsisi yapılır. Kanserin lenf bezlerine yayılıp yayılmadığını öğrenmeye yardımcı bir prosedürdür. Bu prosedürün meme kanseri ve diğer kanserler için yararlı olduğu kanıtlanmıştır ve doktorlar rahim kanseri yararlılığını araştırmaktadır.

Rahim Kanseri Ameliyatının Yan Etkileri

Ameliyattan sonra, birkaç gün hastanede kalınabilir. Laparoskopik veya robotik destekli cerrahi operasyon alan kadınlar genellikle geleneksel cerrahi alan kadınlardan daha kısa süre hastanede kalır. En yaygın kısa vadeli yan etkileri, ağrı ve yorgunluktur. Eğer acı söz konusu ise, doktor tarafından uygun ilaç reçete edilecektir. Diğer anlık yan etkiler mide bulantısı ve kusmanın yanı sıra mesane boşaltmada zorluk ve bağırsak hareketleri içerebilir.

Rahim kanseri ameliyatında yumurtalıklar alınmışsa, vücutta cinsiyet hormonları üretimi biter ve erken menopoz (eğer menopoza girilmemişse) ile sonuçlanır. Ameliyattan kısa bir süre sonra, sıcak basması ve vajinal kuruluk gibi menopoz belirtileri yaşanması muhtemeldir.

Histerektomi sonrası, bir kadın artık hamile kalamaz. Bu nedenle, gelecekte hamile kalmayı isteyen hastaların tedavi seçenekleri hakkında doktorları ile konuşmaları özellikle önemlidir.

b) Radyoterapi

Rahim kanseri tanısı konulan bazı kadınlar için radyoterapi ve ameliyat gerekir. Genellikle ameliyattan sonra kalan kanserli hücreleri yok etmek için radyoterapi alınır. Nadir olarak, ameliyattan önce tümörün küçülmesi için radyoterapi alınır. Eğer ameliyat mümkün değilse, doktor başka bir seçenek olarak radyoterapi önerebilir.

Endometrium kanseri için radyasyon tedavisi seçenekleri; pelvisin tamamı veya sadece vajinal boşluğuna yönelik (intravajinal radyoterapi ya da vajinal brakiterapi) radyoterapi içerebilir.

Radyoterapi yan etkileri; yorgunluk, hafif deri reaksiyonları, mide sorunları ve gevşek bağırsak hareketleri içerebilir. Bu yan etkiler verilen radyoterapinin kapsamına bağlı olarak değişebilir.

Ayrıca BakınızRadyoterapi Nedir? Hedefleri ve Çeşitleri 

c) Kemoterapi

Endometrium kanseri için doktorlar genellikle ameliyat sonrası kemoterapi önerirler veya radyoterapi ile birlikte veya tek başına seçenek olabilir. Endometrium kanseri ilk tedaviden sonra tekrar ederse (nüksederse), kemoterapi düşünülebilir.

Kemoterapinin amacı, ameliyat sonrası kalan kanser hücrelerini yok etmek veya küçültmek, kanserin tekrar ederse veya vücudun diğer kısımlarına yayılmışsa, tümörün büyümesini yavaşlatmaktır.

Eğer hasta histerektomi olmamışsa, kemoterapinin olası yan etkileri doğurganlığın azalması ve erken menopoz olabilir. Nadiren bazı ilaçlar bazı işitme kaybına neden olur. Diğerleri böbrek hasarına neden olabilir.

d) Hormon Tedavisi

Hormon tedavisi; hormon reseptörleri olan rahim kanseri hücrelerinin bazı türlerinin büyümesini yavaşlatmak için kullanılır. Bu tümörler genellikle adenokarsinomalar ve 1.derece ve 2.derece tümörlerdir. Aynı zamanda, hormon tedavisi ameliyat ya da radyoterapi veya diğer tedavi seçeneklerinin kombinasyonu mümkün olmayan kadınlarda kullanılabilir.

Bazı hastalarda hormon tedavisinin yan etkiler; sıvı retansiyonu, iştah artışı, uykusuzluk, kas ağrıları ve kilo alımı içerir. Çoğu yan etkiler sağlık ekibinin yardımıyla yönetilebilir.

Rahim Kanseri Evrelerine Göre Tedavi Seçenekleri

Çeşitli faktörlere bağlı olarak (tümör tipi, tümör evresi ve derecesi, diğer sağlık sorunları gibi); rahim kanseri tedavisi aşağıdaki tedavi türleri ve kombinasyonlarını içerebilir.

1.evre rahim kanseri tedavisi:

  • Yalnızca ameliyat
  • Radyoterapi veya kemoterapi ile ameliyat
  • Bir progesteron tipi ilaç ile hormon tedavisi.
  • Ameliyat, radyoterapi ve kemoterapi

2.evre rahim kanseri tedavisi:

  • Kemoterapi veya radyoterapi ile ameliyat
  • Ameliyat, radyoterapi ve kemoterapi

3.evre rahim kanseri tedavisi:

  • Kemoterapi veya radyoterapi ile ameliyat
  • Ameliyat, radyoterapi ve kemoterapi

4.evre rahim kanseri (metastatik rahim kanseri) tedavisi:

  • Ameliyat
  • Radyoterapi
  • Hormon Tedavisi
  • Kemoterapi

Rahim Kanseri: Risk Faktörleri

Aşağıda yer alan faktörler, bir kadında rahim kanserine yakalanma riskini artırabilir:

  • Yaş: Rahim kanseri en sık 50 yaş üstü kadınlarda oluşur; yaş ortalaması 60’tır.
  • Obezite: Aşırı kilolu kadınlarda yağ dokusu ek östrojen üretir ve rahim kanseri riskini artırabilir. Vücut kitle indeksi artışı ile bu risk artar. Vakaların yaklaşık %40’ı obezite ile bağlantılıdır.
  • Genetik: Kalıtsal kolon kanseri olan ailelerde rahim kanseri riski olabilir. Örneğin; ailelerinde Lynch sendromu veya herediter non-polipozis kolorektal kanser olan kadınlarda rahim kanseri riski daha yüksektir.
  • Diğer sağlık sorunları: Endometrial hiperplazi ya da diyabet hastası olan kadınlarda rahim kanseri riski daha fazladır.
  • Diğer kanserler: Meme kanseri, kolon kanseri veya yumurtalık kanseri geçirmiş olan kadınlarda genetik mutasyon kalıtsal olabilir ve bu da rahim kanseri riskine neden olur.
  • Tamoksifen: Meme kanserini önlemek veya tedavi etmek için tamoksifen ilacı alan kadınlarda rahim kanserine yakalanma riski vardır. Bununla birlikte, tamoksifen yararları, genellikle rahim kanserine yakalanma riskinden daha ağır basmaktadır.
  • Radyoterapi: Başka bir kanser türü için daha önce pelvik bölgeye radyoterapi alan kadınlarda rahim kanseri riski artabilir.
  • Beslenme: Hayvansal yağ oranı yüksek yiyeceklerle beslenen kadınlarda rahim kanseri riski olabilir.
  • Östrojen: Östrojen dengesizliği de risk faktörleri arasındadır.

Rahim Kanseri: İstatistikler

Endometrium kanseri görülme sıklığının bu kanser türü için önemli bir risk faktörü olan obeziteden kaynaklandığı düşünülmektedir. Rahim kanseri yaşam süresi, 5 yıllık %82’dir. 10 yıllık sağkalım oranı %79 civarındadır. Kanser tanısı konulduktan sonra hala başladığı alan ile sınırlıysa (lokal); 5 yıllık hayatta kalma oranı yaklaşık %95’dir. Kanser bölgesel olarak yayılmışsa, 5 yıllık sağkalım oranı yaklaşık %68’dir. Kanser vücudun daha uzak bölgelerine yayıldıktan sonra teşhis edilmişse, 5 yıllık hayatta kalma oranı %17’dir.

Yukarıda yer ala istatistikler, her yıl ABD’de rahim kanseri tanısı konulan binlerce kadının verilerinden gelmektedir ve tahmini oranlardır.

Önerilen Makaleler:

Etiketler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz