Web sitemize hoşgeldiniz, 22 Eylül 2017

Metastaz Nedir?

Metastaz,  kanserin başladığı yerden vücudun başka bir kısmına yayılmasına verilen tıbbi terimdir. Bu durumda, doktorlar kanserin “metastaz” olduğunu söylerler. Metastaz için diğer isimler “metastatik kanser” ve “4.evre kanser” olarak geçer. Bazen “ileri kanser” de metastatik hastalığı açıklar, ama bu her zaman doğru değildir. Örneğin, “lokal ileri” kanser metastatik kanser ile aynı değildir. Kanserin yakın dokulara veya lenf bezlerine yayıldığını, ancak vücudun her yerine yayılmadığını açıklar.

Bu sayfa, tedavi seçenekleri ve nasıl oluştuğu da dahil olmak üzere metastaz hakkında temel bilgiler verir.

Metastaz Nasıl Oluşur?

Metastaz en sık kanser hücreleri ana tümörden ayrıldığı ve kan ya da lenf sistemine girdiği zaman gelişir. Bu sistemlerin vücudun etrafında sıvıları bulunur. Bu da, kanser hücrelerinin orijinal tümörden uzakta seyahat edebileceği ve vücudun farklı bölgelerine yerleşip büyüyerek yeni tümörler oluşturabileceği anlamına gelir. Metastaz bazen ana tümörden kanser hücrelerinde gelişebilir. Tipik olarak abdominal (karın) boşluğunda, ayrılır ve karın boşluğu içinde doğrudan diğer alanlarda oluşur. Herhangi bir kanser türü metastaz olabilir. Bu durumun gerçekleşmesi birçok faktöre bağlıdır. Bu faktörler şunlardır:

  • Kanser türü
  • Nasıl agresif (hızlı büyüyen) olduğu
  • Tedaviden önce ne kadar süredir buna sahip olduğunuz
  • Diğer faktörler

Metastaz Nerede Gelişir?

Metastaz; kemik, beyin, karaciğer, lenf düğümleri ve akciğerlerde yaygındır. Kanser hücreleri aynı zamanda plevral boşluğun (akciğerler etrafındaki astar) ya da karın boşluğuna metastaz yapabilir. Bu alanlarda aşırı sıvı birikmesine (malign plevral efüzyon ve malign asiti olarak adlandırılır) neden olabilir. Karın boşluğunda birden fazla küçük metastaz “peritoneal karsinomatozis” olarak adlandırılır. Daha az sıklıkla, kanser aynı zamanda de vücutta deri, kas veya diğer organlara yayılabilir.

Bazı kanserler vücudun belirli bölgelerine yayılma eğilimindedir. Örneğin:

  • Meme kanseri; kemik, karaciğer, akciğer, göğüs duvarı ve beyne yayılma eğilimindedir.
  • Akciğer kanseri; beyin, kemikler, karaciğer ve böbreküstü bezlerine yayılma eğilimindedir.
  • Prostat kanseri; kemiklere yayılma eğilimindedir.
  • Kolon ve rektum kanserleri; karaciğer ve akciğerlere yayılma eğilimindedir.

Doktorlar, metastaza orijinal kanser gibi aynı adı verir. Yani karaciğere yayılan meme kanseri, örneğin, “metastatik meme kanseri” olarak adlandırılır. Bunun nedeni kanserin meme kanseri hücrelerinde başlamış olmasıdır. Ancak, bu farklı yerlerdeki her tümör meme kanserini temsil etse de, doktorlar metastazın primer tümörün moleküler ve genetik düzeyde nasıl farklı olabileceğini öğreniyorlar. Bu denekten deneğe (intrapatient) tümör heterojenite olarak adlandırılır.

Metastaz Tanısı Nasıl Konulur?

Eğer zaten metastatik olmayan kanser için kanser tedavisi görüyorsanız, muhtemelen bir takip-bakım planınız vardır. Düzenli muayene ve testler için doktorunuza başvurun. Bu takip testlerinin amacı metastaz teşhisi hakkında herhangi bir kanıt olup olmadığına bakmaktır.

Alternatif olarak, bazı kişilerde zaten orijinal kanser tanısı anında metastaz vardır ve ilk evreleme değerlendirme sırasında bulunmuştur. Kanser, ağrı veya nefes darlığı gibi semptomlara neden olabilir de olmayabilir de. Bazen bu belirtiler metastaz varlığını teşhis etmek için gerekli testlerin gerçekleştirilmesini sağlar.

Metastaz Tedavisi Mümkün Mü?

Tedavi şunlara bağlıdır:

  • Orijinal kanser ve başladığı yer
  • Ne kadar kanser yayılmış ve nerede bulunuyor
  • Yaş ve sağlık
  • Kişisel tedavi seçenekleri

Metastaz tedavisi genellikle orijinal tümör için kullanılan tedaviden farklıdır. En yaygın olarak, doktorlar tek tip kemoterapi deneyebilir ve ilk tedavi işe yaramazsa, sonrasında diğerine geçebilirler. Ya da kemoterapi, radyoterapi ve/veya metastazı kaldırmak için cerrahi olarak tedavi kombinasyonunu bir arada kullanabilirler.

Tedavi Seçenekleri

Metastaz için ana tedaviler şunlardır:

  1. Tüm vücudu etkileyen tedavi: Doktorlar buna “sistemik tedavi” diyor. Kemoterapi ve hormon tedavisi, hedefe yönelik tedaviler, biyolojik tedavi gibi diğer ilaç tedavileri içerir.
  2. Kanserli alan tedavisi: Doktorlar buna “lokal tedavi” diyor. Ameliyat, radyoterapi ve diğer tedavileri içerir.

Tedavi karar aşamasında, metastaz tedavisinde deneyimi olan doktorlar ile konuşun. Doktorların en iyi tedavi planı hakkında farklı düşünceleri olabilir.

Metastatik Kansere Çare Var Mı?

Bazı durumlarda, metastatik kanser tedavi edilebilir, ancak yaygın olarak, metastazlar tedavi edici değildir. Ancak doktorlar büyümesini yavaşlatmak ve semptomları azaltmak için tedavi edebilir. Bazı kanser türleri ile metastatik hastalık geliştikten sonra bile aylarca hatta yıllarca yaşamak mümkündür.

Herhangi bir tedavinin ne kadar iyi sonuç vereceği şunlara bağlıdır:

  • Kanser türü
  • Kanserin ne kadar uzağa yayıldığı ve nerede bulunduğu
  • Ne kadar kanser olduğu
  • Kanserin hızlı veya yavaş büyümesi
  • Spesifik tedavi
  • Kanserin tedaviye nasıl yanıt verdiği

Tedavi hedefleri hakkında doktorunuza danışmanız önemlidir. Bu hedefler kanser tedavisinin yanıt verip vermemesine bağlı olarak bakım sırasında değişiklik gösterebilir. Ayrıca ağrı, bulantı ve diğer yan etkilerin sağlık ekibi yardımı ile tedavi edilebilir olduğunu bilmek önemlidir. Buna palyatif bakım adı verilir ve herhangi bir tedavi planının bir parçası olmalıdır.

Klinik Çalışmalarda Metastaz Tedavisi

Klinik deneyler, kamuoyunda henüz mevcut olmayan tedavileri sunmaktadır. Deneme, ana metastaz tedavisi ya da seçeneklerinden sadece biri olabilir. Kanserli yetişkinlerin sadece %3’ü ila %5’i klinik çalışmalarda yer almaktadır. Deneme tedavisi yardımcı olabilir de, olmayabilir de. Araştırmacılara gelecekte hastalara yardımcı olabilecek bilgiler verir. Eğer klinik çalışmalarla ilgileniyorsanız, doktorunuz ve sağlık ekibi ile konuşabilirsiniz.

Metastatik Kanser ile Yaşamak

Kanser ile aylarca veya yıllarca yaşayanlar için doktorlar genellikle hastalığa kronik (uzun süreli) gibi yaklaşırlar. Diyabet ya da kalp yetmezliği gibi başka bir kronik hastalığı olan kişiler gibi tedaviye ihtiyacı vardır. Tedavi planını takip etmek çok önemlidir. Böylece tedavi en iyi sonucu verir. Ayrıca kanser ile yaşayanların fiziksel, duygusal, zihinsel zorluklar için destek alması gerekir.

Önerilen Makaleler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz