Web sitemize hoşgeldiniz, 25 Mayıs 2017

Mesane Kanseri: Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Mesane Kanseri: Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Mesane; idrar yaparken vücudu terk etmeden önce idrarı depolayan pelvis içinde genişletilebilir, içi boş bir organdır. Bu fonksiyon, mesaneyi, üriner (idrar yolu) sisteminin önemli bir parçası yapar. Üriner sistem ayrıca böbrekler, üreterler ve üretradan oluşur. Mesane, üriner sistemin diğer parçaları gibi, “ürotelyum” olarak adlandırılan bir hücre katmanıyla kaplıdır. Bu hücre tabakası, mesane duvarı kasları ile ayrılır ve “muskularis propria” olarak adlandırılır.

Mesane astarındaki sağlıklı hücrelerin, sıklıkla ürotelyal hücrelerin değişimi ve kontrolsüzce büyümesi ile tümör adı verilen bir kitle oluşur ve mesane kanseri başlar. Bu tümör kanserli veya iyi huylu olabilir. Kanserli tümör, kötü huyludur ve vücudun diğer bölgelerine de yayılabilir. İyi huylu bir tümör ise büyüyebilir, ancak vücuda yayılacağı anlamına gelmez.

Mesane Kanseri Çeşitleri

Mesane kanseri türü, mikroskop altında nasıl göründüğüne bağlıdır. Mesane kanserinin 3 ana tipi vardır:

  1. Ürotelyal karsinom: Tüm mesane kanserlerinin yaklaşık %90’ı ürotelyal karsinom olmaktadır. Mesane astarında bulunan ürotelyal hücrelerde başlar. Ürotelyal karsinoma mesane kanserinin bu türü için yaygın bir terimdir; bununla birlikte önceden transizyonel hücreli karsinom ya da TCC olarak da adlandırılmaktaydı.
  2. Skuamöz hücreli karsinom: Skuamöz hücreler, tahrişe ve inflamasyona tepki olarak mesane astarında gelişir. Zamanla bu hücreler kanser olabilir. Tüm mesane kanserlerinin yaklaşık %4’ü için skuamöz hücreli karsinom tanısı konur.
  3. Adenokarsinom: Tüm mesane kanserlerinin yaklaşık %2’sini oluşturur ve glandüler hücrelerinden gelişir.

Sarkoma ve küçük hücreli anaplastik kanser de dahil olmak üzere mesane kanserinin diğer daha az yaygın türleri vardır. Sarkoma, mesane yağı veya kas tabakalarında başlar. Küçük hücreli anaplastik kanser nadir görülen bir mesane kanseri türüdür ve kanserin vücudun diğer bölgelerine yayılması muhtemeldir.

Mesane Kanserini Tanımlamanın Yolları

Hücre tipine ek olarak; mesane kanseri invaziv olmayan, kas invaziv olmayan ya da kas invaziv olarak tanımlanabilir.

  • Noninvaziv (İnvaziv Olmayan): Mesane kanserinin bu türü genellikle lamina propria boyunca uzanmaz. İnvaziv olmayan mesane kanserinin, diğer türlerine göre vücudun diğer kısımlarına yayılma olasılığı daha azdır.
  • Kas İnvaziv Olmayan: Bu mesane kanseri genellikle sadece lamina propria haline gelir. İnvaziv olarak adlandırılır, ancak derinden invaziv değildir ve kas tabakasına yayılabilir.
  • Kas invaziv: Bu mesane kanseri türü, mesane duvarı kası içinde büyür ve bazen de yağ katmanları ya da mesane dışını çevreleyen doku içinde gelişir.

Hem non-invaziv hem de kas invaziv olmayan mesane kanserlerinin mesane kası içine veya vücudun diğer bölgelerine yayılma olasılığını dikkate almak önemlidir. Ayrıca, mesane kanserinin tüm hücre tipleri metastaz olarak bilinen bir süreçte mesane ötesine yayılabilir. Eğer mesane tümörü kadınlarda rahim ve vajina, erkeklerde prostat veya yakındaki kasınlar gibi organlara yayılmışsa, hastalık lokal olarak ilerlemiştir. Mesane kanseri sıklıkla da pelviste lenf düğümlerine yayılır. Eğer karaciğer, kemikler, akciğeri lenf düğümleri veya vücudun diğer kısımlarına yayılmışsa, kanser “metastatik hastalık” olarak adlandırılır.

Mesane Kanseri Belirtileri ve Bulguları

Mesane kanseri olan kişiler, aşağıdaki belirtilerle veya bulgularla karşılaşabilirler. Bazen, mesane kanseri olan kişilerde bu belirtilerden herhangi biri görünmez. Ya da, bu belirtiler kanser olmayan başka bir tıbbi durumdan kaynaklı olabilir.

  • İdrarda kan veya kan pıhtıları
  • İdrar yaparken ağrı ya da yanma
  • Sık idrara çıkma
  • Gece boyunca birçok kez idrara çıkma ihtiyacı hissetme
  • İdrara çıkma ihtiyacı hissetme, ama idrarın olmaması
  • Vücudun bir tarafında alt sırt ağrısı

Çoğu zaman, doktora idrarda kan (hematüri) olduğu söylendikten sonra kişilere mesane kanseri tanısı konmaktadır. Gross hematüri, hastanın fark edeceği kadar kanın idrarda mevcut olduğu anlamına gelir. Ayrıca idrarda görülmesi mümkün olmayacak kadar az miktarda da kan olması mümkündür. Buna mikroskobik hematüri denir ve sadece idrar testi ile tespit edilebilir.

Genel idrar testleri mesane kanseri tanısı koymak için kullanılmaz. Çünkü hematüri, kanser olmayan, böbrek taşları veya enfeksiyon gibi diğer bazı koşulların bir belirtisi olabilir. Kanser varlığını gösteren idrar testi bir tipi, sitolojidir. Bu teste idrar mikroskop altında incelenerek kanser hücreleri aranır.

Bazen mesane kanserinin ilk semptomları ortaya çıktığı zaman, kanser zaten vücudun başka bir kısmına yayılmıştır. Bu durumda, semptomlar kanserin yayıldığı yere bağlı olarak değişir. Örneğin; kanser akciğerlere yayıldığında, öksürük veya nefes darlığına neden olabilir. Karaciğere yayıldığında; göz akı ve ciltte sararma, karın ağrısı ve sarılığa neden olabilir. Kemiğe yayıldığı zaman ise, kemik ağrısı ve kırığa neden olabilir. İleri evre mesane kanserinin diğer belirtileri; ağrı, açıklanamayan iştah kaybı ve kilo kaybıdır.

Not: Eğer yukarıda yer alan semptomlar ve bulguların biri veya daha fazlası hakkında endişeleriniz varsa, lütfen doktorunuzla konuşunuz. Doktorunuz bu belirtileri ne kadar süredir ve ne sıklıkla yaşadığınıza dair sorular soracaktır.

Mesane Kanseri Tanısı

Doktorlar, kanser tanısı için birçok test kullanarak kanserli hücrelerin vücudun başka kısmına yayılıp yayılmadığını da öğrenirler. Bazı ek testler de tedavinin karar verilmesinde etkili olabilir. Ancak kesin tanı konulmasının tek yolu biyopsi yapılmasıdır. Bunun yanı sıra, görüntüleme testleri de kanserin yayılıp yayılmadığını öğrenmek için kullanılır.

Aşağıda, kanser teşhisi seçenekleri ve açıklamaları mevcuttur. Ancak bu testler her kişide kullanılmaz. Doktorunuz sizin için tanı testi seçerken aşağıda yer alan faktörleri göz önünde bulundurur:

  • Yaş ve sağlık durumu
  • Belirti ve bulgular
  • Önceki test sonuçları

Erken evre mesane kanseri, daha başarılı bir tedavi şansına sahiptir. Ancak henüz mesane kanserinin gene nüfusunu görüntülemek için yeterince doğru bir test yoktur, bu nedenle çoğu insanda belirtiler ortaya çıktıktan sonra mesane kanseri tanısı konmaktadır. Sonuç olarak, bazı kişilerde kanser teşhis edildiğinde hastalık ileri evrede olabilir. Çoğu insana ise genellikle invaziv olmayan mesane kanseri tanısı konmaktadır.

Aşağıdaki testler, mesane kanseri tanısı ve hakkında daha fazla bilgi edinmek için kullanılabilir:

  • İdrar Testleri: Doktor, hücrelerin tümör içerip içermediğini öğrenmek için idrar örneği testi ister. Eğer hasta sistoskopi geçiriyor ise, ek mesane testi de istenebilir ve bu testte sistoskop yoluyla veya üretra içine yerleştirilen başka bir küçük tüp aracılığıyla sıvı toplanır. Örnek çeşitli yollarla test edilebilir. En yaygın yolu “idrar sitolojisi” adı verilen bir mikroskop altında hücrelerin incelenmesidir.
  • Sistoskopi: Bu mesane kanseri için önemli bir tanı yöntemidir. Doktorun sistoskop denilen ince, ışıklı, esnek tüp ile vücudun içini görmesini sağlar. Esnek sistoskopi doktor ofisinde yapılır ve anestezi gerektirmez. Bu kısa prosedür mesanede büyümeleri algılar ve biyopsi veya cerrahi ihtiyacı belirleyebilir.
  • Mesane Tümörünün Trans Uretral Rezeksiyonu (TURMT): Eğer sistoskopi sırasında anormal doku bulunursa, doktor biyopsi isteyecektir. Biyopsi ile küçük bir doku örneği alınarak incelenir. Bu cerrahi prosedüre transüretral mesane tümörü rezeksiyonu

TURMT esnasında, doktor tümör ve tümöre yakın mesane kası örneği alır. Ayrıca doktor mesanenin diğer bölgelerine de biyopsi yapar. TURMT yapıldıktan sonra, ürolog herhangi bir kitli için mesaneyi değerlendirir.

Aşağıda yer alan görüntüleme testleri mesane kanserinin yayılıp yayılmadığını öğrenmek ve evresini belirlemeye yardımcı olmak için kullanılabilir.

  1. Bilgisayarlı tomografi taraması (BT)
  2. Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
  3. Pozitron emisyon tomografisi (PET)

Tanı testleri yapıldıktan sonra, doktorunuz sizlerle tüm sonuçları gözden geçirecektir. Eğer tanı kanser ise, doktorunuzu tedavi seçeneklerini belirlemek için evresini tanımlayacaktır.

Mesane Kanseri Tedavi Seçenekleri

Mesane kanseri tedavi seçenekleri açıklaması ve kanserin evresine göre genel yaklaşımlar aşağıda listelenmiştir. Tedavi seçenekleri ve öneriler; mesane kanserinin türü, evresi ve derecesi, olası yan etkileri, hastaların tercihleri ve genel sağlığı gibi faktörlere bağlıdır. Tüm tedavi seçenekleri, tedavinin hedefleri ve olası yan etkileri hakkında doktorunuzla mutlaka konuşun.

a) Ameliyat

Mesane kanserinin farklı türleri vardır ve en faydalı tedavi seçeneği genellikle hastalığın evresi ve derecesine bağlı olarak değişir. Mesane kanseri tedavisinde cerrahi seçenekler şunlardır:

Mesane tümörlerinin transüretral rezeksiyonu (TUR):  Bu prosedürde tanı ve evreleme aynı zamanda tedavi için kullanılır. Cerrah, mesane içine üretra yoluyla bir sistoskop ekler. Cerrah daha sonra küçük bir tel halka, bir lazer veya fulgurasyon kullanarak tümörü kaldırır. Hastaya öncesinde anestezi uygulanır.

Kas invaziv olmayan mesane kanseri hastaları için TUR ile kanseri ortadan kaldırmak mümkün olabilir. Ancak, doktor intravezikal kemoterapi veya immünoterapi gibi kanser nüksünü önlemek için ek tedaviler önerebilir. Kas invaziv mesane kanseri olan kişiler için mesanenin cerrahi operasyon ile kaldırılması ya da daha az sıklıkla radyoterapi tavsiye edilir.

Sistektomi: Radikal sistektomi, tüm mesane ve muhtemelen yakın doku ve organların çıkartılmasıdır. Erkekler için prostat ve üretra da kaldırılmış olabilir. Kadınlar için rahim, fallop tüpleri, yumurtalıklar ve rahmin bir kısmı kaldırılmış olabilir. Buna ek olarak, lenf düğümleri hem erkekler hem de kadınlarda kaldırılır. Buna “pelvik lenf nodu diseksiyonu” denir. Kapsamlı bir pelvik lenf nodu diseksiyonu, lenf düğümlerine yayılmış kanseri bulmak için en doğru yoldur. Nadiren, bazı özel kanserler için, mesanenin sadece bir bölümünü kaldırmak amacıyla yapılması uygundur ve “kısmi sistektomi” denilir.

Laparoskopik ya da robotik radyoterapi sırasında, geleneksel cerrahi için kullanılan daha büyük bir kesi yerine cerrah birkaç küçük insizyon (kesik) yapar. Cerrah daha sonra mesane kaldırmak için robot yardımı olarak ya olmadan teleskopik ekipman kullanır. Cerrahın mesane ve çevresindeki dokuyu kaldırmak için bir kesi yapması gerekir. Bu tip ameliyatlar, minimal invaziv cerrahi konusunda çok deneyimli bir cerrah gerektirir. Çeşitli çalışmalar hala laparoskopik ya da robotik radyoterapinin standart cerrahi kadar güvenli olup olmadığını ve standart bir ameliyat kadar başarılı bir şekilde mesane kanserini ortadan kaldırmanın mümkün olup olmadığını belirlemek için devam etmektedir.

Üriner diversiyon: Mesane kaldırılırsa, doktor vücuttan idrar çıkışı için yeni bir yol oluşturur. Bunu yapmanın bir yolu idrar aktarmak için vücut dışında stoma veya ostomi için ince bağırsak ya da kolonun bir bölümünü kullanmaktır. Hastanın daha sonra idrar toplanması ve boşaltılması için stoma bağlı bir çanta giymesi gerekir.

Mesane olmadan yaşamak, hastanın yaşam kalitesini etkileyebilir. Kas-invaziv mesane kanseri olan bazı hastalar için kemoterapi ve radyoterapi içeren bazı tedavi planları, mesane ameliyatına alternatif olarak kullanılabilir.

Mesane kanseri cerrahisinin yan etkileri prosedürü bağlıdır. Hastaların hangi yan etkiler ile karşılaşma olasılıklarının olduğunu, üriner ve cinsel yan etkiler de dahil olmak üzere doktorları ile konuşmaları gerekir. Genel olarak, aşağıda yer alan yan etkiler de görülebilir:

  • Gecikmeli iyileşme
  • Enfeksiyon
  • Ameliyat sonrası hafif kanama ve rahatsızlık
  • Sistektomi sonrası idrar sızıntıları ya da üriner diversiyon. Eğer yeni bir mesane (neobladder) oluşturulmuşsa, hasta bazen idrara çıkamayabilir veya mesane tamamen boş olabilir.
  • Erkeklerde sistektomi sonrasında “iktidarsızlık” olarak adlandırılan ereksiyon olmama sorunu ortaya çıkabilir. Bazı durumlarda, sinir koruyucu sistektomi gerçekleştirilebilir. Bu prosedür başarıyla tamamlandığında, erkeklerin normal ereksiyon olması mümkün olabilir.
  • Pelvisteki sinirlerde hasar, hem erkekler hem de kadınlarda cinsel his kaybı ve orgazm kaybına neden olabilir. Genellikle, bu sorunlar düzeltilebilir.

b) Kemoterapi

Mesane kanseri tedavisinde kullanılan iki tür kemoterapi vardır. Kanserin evresine ve tipine bağlı olarak doktor tarafından önerilir. Hastalar ameliyattan önce kemoterapi konusunda doktorlarından görüş alabilirler.

İntravezikal kemoterapi: İntravezikal (lokal) kemoterapi, genellikle ürolog tarafından verilir. Bu tür bir tedavi sırasında, ilaçlar üretra yoluyla eklenmiş bir kateter aracılığıyla mesaneye iletilir. Lokal tedavi sadece yüzeysel tümör hücrelerini yok eder. Mesane duvarındaki tümör hücrelerine ya da diğer organlara yayılmış olan tümör hücrelerine ulaşamaz. Mitomisin (Mitozytrex, Mutamycin) ve thiotepa, intravezikal kemoterapi için en sık kullanılan ilaçlardır. Kullanılan diğer ilaçlar; doksorubisin  (Adriamycin), gemsitabin (Gemzar) ve valrubicin (Valstar) olmaktadır.

Sistemik kemoterapi: Sistemik kemoterapi genellikle, bir tıbbi onkolog tarafından reçete edilir. Sistemik kemoterapi vücutta kanser hücrelerine ulaşmak için kana karışır.

Pek çok sistemik kemoterapi, ilaçlar veya bunların kombinasyonları ile mesane kanserinde en iyi tedaviyi bulmaya yardımcı olmak için klinik deneylerle test edilmeye devam etmektedir. Genellikle ilaç kombinasyonu, tek bir ilaç kullanımından daha iyi sonuç verir. Araştırmacılar aynı zamanda kemoterapinin ameliyat öncesi veya sonrası gibi ne süreçte daha iyi sonuç verdiği hakkında incelemeler yapmaktadırlar.

Kemoterapinin yan etkileri, birey ve kullanılan doza bağlıdır. Ancak yorgunluk, enfeksiyon riski, mide bulantısı ve kusma, ishal, iştah kaybı, saç kaybı gibi yan etkiler yaygındır. Genellikle tedavi tamamlandıktan sonra bu yan etkiler de kaybolmaktadır.

c) İmmünoterapi

Mesane kanseri için standart immünoterapi ilacı, “bacillus Calmette-Guerin (BCG)” denilen zayıflatılmış bir bakteridir. Tüberküloza neden olan bakterilere benzerdir. BCG bir kateter aracılığıyla mesane içine direkt olarak yerleştirilir. Buna “intravezikal tedavi” denir. BCG mesane iç astarına takılır ve tümörü yok etmek için bağışıklık sistemini uyarır. BCG; grip benzeri belirtilere, titreme, hafif ateş, yorgunluk, mesanede yanma hissi ve mesanede kanamaya neden olabilir.

İnterferon (Roferon-A, Intron A, Alferon) immünoterapinin başka bir türüdür. İntravezikal tedavi gibi verilebilir. Eğer BCG kullanımı kanser tedavisine tek başına yardımcı olmuyorsa, bazen BCG ile birleştirilir.

d) Radyoterapi

Radyoterapi, genellikle mesane kanseri için primer (birincil) tedavi olarak tek başına kullanılmaz, ancak kemoterapi ile kombinasyon halinde verilebilir. Kemoterapi alamayan bazı hastalara yalnızca radyoterapi uygulanabilir.

Radyoterapi ve kemoterapi kombinasyonu, sadece aşağıdaki nedenlere bağlı olarak mesane içinde bulunan kanser tedavisinde kullanılabilir:

  • Mesanenin bir kısmının veya tamamının çıkarılmasını önlemek amacıyla, TURMT sonrasında kalan kanser hücreleri yok etmek
  • Ağrı, kanama ya da tıkanma gibi tümörün yol açtığı semptomları rahatlatmak
  • Beyin veya kemik gibi bir bölgede bulunan metastaz tedavisinde

Radyoterapi tedavisi yan etkileri; yorgunluk, hafif deri reaksiyonları ve gevşek barsak hareketleri içerebilir. Mesane kanseri için yan etkiler en sık pelvik veya abdominal bölgede meydana gelir ve tedavi süresince sık sık idrara çıkma ihtiyacı ile mesane tahrişi, mesane veya rektum kanaması içerebilir. Çoğu yan etki tedavi bittikten sonra kaybolur.

Mesane Kanseri: Risk Faktörleri

Aşağıdaki faktörler bir kişide gelişmekte olan mesane kanseri riskini artırabilir:

  • Tütün kullanımı: Sigara, puro ve pipo da mesane kanseri riskini artırabilir, ancak en yaygın risk faktörü sigaradır. Sigara içenlerde, sigara içmeyenlere göre mesane kanserine yakalanma riski dört ila yedi kat daha fazladır.
  • Yaş: Yaşın ilerlemesi ile birlikte mesane kanseri riski de artar. Mesane kanseri olan insanların %70’inden fazlası 65 yaşından büyüktür.
  • Cinsiyet: Erkeklerin mesane kanserine yakalanma riski kadınlara göre üç ya da dört kat daha yüksektir. Ancak kadınların mesane kanserinden ölme olasılığı erkeklerden daha yüksektir. Kadınlarda sigara içme oranı artmadan önce, erkeklerin mesane kanserine yakalanma riski kadınlardan beş altı kat daha fazlaydı.
  • Irk: Beyaz ırkta, siyahilere oranla mesane kanseri tanısı iki kat daha fazladır. Ancak siyahi ırktan olanların hastalıktan ölme oranı iki kat daha yüksektir.
  • Kimyasallar: Tekstil, kauçuk, deri, boya ve baskı sanayinde kullanılan kimyasallar; bazı doğal olarak meydana gelen kimyasal maddeler ve aromatik amin denilen kimyasallar mesane kanseri riskini artırabilir.
  • Kronik mesane problemleri: Mesane taşları ve enfeksiyonlar mesane kanseri riskini artırabilir. Mesane kanseri belden aşağı felç olmuş ve pek çok idrar yolu enfeksiyonu geçirmiş olan kişilerde daha yaygın olabilir.
  • Siklofosfamid (Cytoxan, Clafen, Neosar) kullanımı: Kemoterapi ile siklofosfamid ilaç almış insanların mesane kanserine yakalanma riski daha yüksektir.
  • Pioglitazon hidroklorür (Actos) kullanımı: 2011 yılında, ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) bir yıldan fazla diyabet ilaç pioglitazon hidroklorür almış insanların mesane kanserine yakalanma riskinin daha yüksek olabileceği konusunda uyarmıştır. Ancak, yapılan araştırmalar çelişkili sonuçlar vermiştir.
  • Nüks: Zaten bir kere mesane kanseri olan kişilerde tedavi sonrası yine mesane kanseri gelişme olasılığı daha yüksektir.
  • Şistozomiyaz: Özellikle Afrika’nın bazı bölgelerinde ve Akdeniz bölgesinde bulunan bu parazit nedeniyle, hastalığının bazı formları olan kişilerin mesane kanserine yakalanma olasılığı daha yüksektir.
  • Arsenik maruziyeti: Arsenik, büyük miktarlarda tüketilmesi durumunda sağlık sorunlarına neden olabilen, doğal olarak oluşan bir maddedir. İçme suyunda bulunan, mesane kanseri riski ile ilişkili bulunmuştur.

Mesane Kanseri: İstatistikleri

2015 yılında ABD’de yaklaşık 76,960 yetişkinde ( 58,950 erkek ve 18,010 kadın) mesane kanseri tanısı konulmuştur. Erkeklerde ise, mesane kanseri dördüncü en sık görülen kanserdir. Bu hastalıktan 16,390 (11,820 erkek ve 4,570 kadın) ölümün aynı yıl gerçekleşmesi beklenmektedir. Erkeklerde, mesane kanseri ölümü, kanser ölümlerinin sekizinci en sık nedenidir.

Mesane kanseri olan insanlar için genel 5 yıllık sağ kalım oranı %77’dir. 10 yıllık sağ kalım oranı %70 ve 15 yıllık sağ kalım oranı %65’tir.

Ancak, sağ kalım oranları mesane kanseri teşhis edildikten sonra tipi ve evresi gibi birçok faktöre bağlıdır. Kas invaziv olmayan mesane ürotelyal karsinom için 5 yıllık hayatta kalma oranı %96’dır. İnsanların yaklaşık yarısında bu evrede kanser teşhis edilir. Eğer tümör invaziv ise, ancak henüz mesane dışına yayılmamışsa, 5 yıllık sağ kalım oranı %70’tir. Eğer kanser mesane içinden çevre dokuya uzanıyorsa ya da yakındaki lenf düğümlerine veya organlara yayılmışsa, 5 yıllık sağ kalım oranı %34’dür. Kanser vücudun uzak bölümlerine yayılmışsa, 5 yıllık sağ kalım oranı %5’tir.

Önerilen Makaleler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz