Web sitemize hoşgeldiniz, 22 Haziran 2017

Makat Kanseri: Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Makat kanseri; aynı zamanda “anüs kanseri” ya da “anal kanser” olarak da adlandırılmaktadır. Anüs, mide-bağırsak sisteminin bir parçasıdır. Kalın bağırsağın sonunda açılır, bağırsak hareketlerinin bedeni terk ettiği rektum altındadır.

Makat kanseri (anüs kanseri veya anal kanser), sağlıklı hücrelerin anüs üzerinde ya da içinde değişmesi, kontrol dışı büyümesiyle, tümör olarak adlandırılan bir kitlenin ortaya çıkması sonrası oluşan bir kanser türüdür. Tümör, kanserli veya iyi huylu olabilir. Kanserli, kötü huylu bir tümör büyür ve vücudun diğer bölgelerine yayılabilir.

Bazı anormal hücreler tedavi edilmeden uzaklaşabilir, ancak diğerleri kanserli olabilir. Hücrelerin anormal büyüdüğü hastalığın bu evresine “displazi” denir. Anüs displazi, anal intraepitelyal neoplazi ya da anal skuamöz intraepitelyal lezyonlar olarak adlandırılır.

Polipler veya siğil gibi oluşumlar, anüs çevresinde büyüyebilir ve kanserli değildir; ancak zamanla kanserli hale gelebilirler.

Makat Kanseri Türleri

Anüs, farklı hücre tiplerinde meydana gelir ve her tip kanser olabilir. Kanserin başladığı hücre türüne göre makat kanserinin birkaç farklı türü vardır:

  1. Skuamöz hücreli karsinom: Makat kanserinin en sık görülen Bu kanser türü, anal kanalın dış astarında başlar.
  2. Kloakojenik karsinoma: Anal kanserin neredeyse bir çeyreğini oluşturmaktadır. Anüs dış kısmı ve rektum alt kısmında bu kanser türü ortaya çıkar. Kloakojenik hücreli kanser olasılıkla skuamöz hücreli kansere benzer hücrelerden başlar ve benzer şekilde tedaviye tabi tutulur.
  3. Adenokarsinom: Anal astar altında bulunan ve mukus yapan bezler tarafından ortaya çıkar.
  4. Bazal hücreli karsinom: Perianal (anüs çevresinde) ciltte görülebilecek bir cilt kanseri türüdür.
  5. Melanom: Deri veya anal astarda bulunan, renk üreten hücrelerde başlar.

Makat Kanseri Belirtileri ve Bulguları

Makat kanseri olan kişiler, aşağıdaki belirtilerle veya bulgularla karşılaşabilirler. Bazen, anal kanser olan kişilerde bu semptomların hiçbiri gözlenmez. Ya da, bu belirti kanser olmayan başka bir tıbbi durumdan kaynaklı olabilir.

  • Anal bölgede kanama
  • Anal bölgede ağrı ya da basınç
  • Anüste akıntı veya kaşıntı
  • Anüs yakınında şişlik veya yumru
  • Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik veya dışkı çapında değişiklik

Eğer sizler de yukarıda yer alan belirtilerin birini ya da hepsini gözlemliyorsanız, endişelerinizi mutlaka doktorunuzla paylaşınız.

Makat Kanseri Tanısı

Doktorlar, kanser teşhisi için birçok teste başvururlar. Örneğin, görüntüleme testleri kanserin yayılıp yayılmadığını gösterebilir. Kanser türlerinin çoğunda, biyopsi, vücudun herhangi bir bölgesinde kanser olup olmadığını anlamanın en kesin yoludur.

Doktorunuz fiziksel muayeneye ek olarak, anal kanseri teşhis etmek aşağıdaki testleri de kullanabilir:

  1. Parmakla rektal muayene (PRM): Bu test sırasında, anüste yumru veya diğer anormalliklerin olup olmadığı kontrol edilir.
  2. Anoskopi: Eğer doktor parmakla rektal muayene sırasında şüpheli bir alan hissederse, alana daha yakından bakmak için endoskopik test yapılabilir.
  3. Biyopsi: Yapılan biyopsi türü, tümörün yerine bağlıdır. Örneğin, eğer tümör küçükse ve diğer dokularda büyüme yoksa, bir eksizyonel biyopsi tüm yumruyu kaldırabilir. Lenf düğümlerinden de örnek alınarak, biyopsi ile incelenebilir.
  4. Ultrason: Anal ultrasonda, ultrason değneği görüntü elde etmek için anüs içine sokulur.
  5. X-ray: Küçük bir miktar radyasyon kullanılarak, röntgen ile vücudun iç yapılarının görüntüsü elde edilir.
  6. Bilgisayarlı tomografi taraması (BT): Bu taramalar ile tümör şüphesi olan bölgeden daha detaylı görüntü alınır.
  7. Manyetik rezonans görüntüleme (MRG): Ayrıntılı görüntü alabilmek için x-ray yerine manyetik alanlar kullanılır.
  8. Pozitron emisyon tomografisi (PET): PET taraması genellikle bir BT taraması ile birleştirilir.

Tanı testleri yapıldıktan sonra, doktorunuz sizinle beraber tüm sonuçları gözden geçirecektir. Eğer tanı kanser ise, bu sonuçlar da doktorun kanser evresini açıklamasına yardımcı olur.

Makat Kanseri Tedavi Seçenekleri

Makat kanseri için 3 ana tedavi türü vardır: ameliyat, radyasyon tedavisi ve kemoterapi. Tedavi seçenekleri ve öneriler çeşitli faktörlere bağlıdır. Bu faktörler şunlardır:

  • Kanserin tipi, evresi ve derecesi
  • Olası yan etkileri
  • Hastanın tercihleri
  • Hastanın genel sağlığı

Her tedavi seçeneği açıklamaları ile birlikte aşağıda listelenmiştir. Belirtilerin ve yan etkilerin tedavisi de kanser bakımı planının önemli bir parçasıdır. Tedavi seçeneklerinin tümü hakkında bilgi edinmeye zaman ayırmanızı ve belirsiz şeyler hakkında soru sormak için doktorunuza danışmanızı öneriyoruz.

a) Ameliyat

Cerrahi operasyon, tümörün ve çevredeki sağlıklı dokuların çıkarılmasını içerir. Makat kanseri için cerrahi operasyon kanserin evresine bağlı olarak değişir.

Makat kanserinin erken evresinde, genellikle anormal hücreler ve sağlıklı dokuyu çevreleyen küçük alan kaldırılarak tedavi edilebilir. Sonrasında, yeni anormal hücreleri izlemek ve kaldırmak için hastaların düzenli olarak takip taraması yapılmalıdır.

Daha önceleri, makat kanseri için etkili kemoterapi ve radyoterapi geliştirilmemişken, makat kanserinin ileriki aşamalarında olan hastaların çoğu ameliyatla tedavi edilirdi. Ancak, çalışmalar, cerrahi tedavi ile radyoterapi ve kemoterapi kombinasyonu arasında benzer iyileşme oranları göstermiştir. Şimdi, hastaların çoğuna (belli bir düzeyde ameliyat gerektiren) biyopsi yapılmakta olup, daha fazla ameliyat olmadan kemoterapi ve radyoterapi tedavisi takip edilmektedir. Birçok hastada kombine tedavi ile bu tür büyük ameliyatlar önlenmektedir.

Kalıcı veya tekrarlayan tümör, abdominoperineal rezeksiyon (anüs, rektum ve kolonun bir kısmının cerrahi olarak çıkarılması) ile tedavi edilebilir.

Özel ameliyatının olası yan etkileri hakkında ameliyat öncesi doktorunuzla konuşmanız tavsiye edilir.

b) Radyoterapi

Hem makat kanseri, hem de HIV virüsü olan hastaların daha düşük doz radyasyon ile tedavi edilmesi gerekebilir. Bu durum, hastanın bağışıklık sisteminin HIV tarafından ele geçirilme derecesine bağlıdır.

Radyoterapinin yan etkileri; yorgunluk, hafif deri reaksiyonları, mide bozulması, geçici anal tahriş, gevşek bağırsak hareketleri ve bağırsak hareketi olduğu zaman rahatsızlıktır. Skar dokusu, anal doku hasarından oluşabilir ve bağırsak fonksiyonunu etkileyebilir.

c) Kemoterapi

Makat kanseri için kemoterapi, genellikle bir ilaç kombinasyonundan oluşur. Kemoterapi, radyoterapi ile kombinasyon halinde verildiği zaman, makat kanseri tedavisi için özellikle etkilidir. Kombine tedavi daha düşük radyasyon dozu kullanımına izin verir ve tümörün tamamen yok olma olasılığını artırır.

Makat kanseri ve HIV virüsünden muzdarip olan hastaların düşük doz kemoterapi alması gerekebilir.

Kemoterapinin yan etkileri bireye ve kullanılan doza bağlıdır; ancak yorgunluk, enfeksiyonun kan sayımını düşürme riski, mide bulantısı ve kusma, iştah kaybı, saç dökülmesi, ishal gibi yan etkiler olabilir. Genellikle tedavi tamamlandıktan sonra bu yan etkiler gider.

Makat Kanseri: Risk Faktörleri ve Alınması Gereken Önlemler

Aşağıdaki faktörler, bir kişinin makat kanserine yakalanma riskini artırabilir:

  • İnsan papilloma virüsü (HPV) enfeksiyonu: Araştırmalar, bu enfeksiyonun makat kanseri için bir risk faktörü olduğunu göstermektedir. HPV virüsünün en yaygın bulaşma yolu, bu virüsü taşıyan biri ile cinsel ilişki yaşamaktır. HPV virüsünün farklı türleri vardır. Araştırmalar, bazı kanser türlerinin HPV virüsü ile bağlantılı olduğunu göstermiştir. Bazı HPV tiplerinden korunmak için aşılar mevcuttur.
  • Yaş: Makat kanseri tanısı çoğunlukla 50 ve 80 yaş arası kişilerde görülmektedir.
  • Sık anal tahriş: Sık sık anal kızarıklık, şişme ve ağrı; makat kanseri gelişme riskini artırabilir.
  • Anal fistül: Anal kanal ve anüs dış deri arasında anormal bir tünel oluşumudur. Tünel genellikle irin veya sıvı akıtır, kıyafetlere leke yapabilir.
  • Sigara içmek: Tütün ürünleri kullanmak vücuda zarar verebilir. Sigara dumanının içerdiği kimyasallar kan dolaşımına girebilir. Vücuttaki hemen hemen her organ ve dokuyu etkileyebilir. Sigara içenlerde, içmeyenlere göre makat kanseri gelişimi yaklaşık 8 kat daha fazladır.
  • Bağışıklık sistemi zayıflığı: İmmün sistemi etkileyen hastalık ya da durumları olan kişilerin (HIV ya da organ nakli gibi), makat kanserine yakalanma olasılığı daha yüksektir. Hastalıkla mücadele etmek için bağışıklık sistemini baskılayan ve daha az yetenekli hale getiren immünsupresif ilaçlar alan kişilerde de makat kanseri gelişme olasılığı yüksektir.

Önleyici Tedbirler:

Farklı faktörler, farklı kanser türlerine neden olur. Araştırmacılar bu kanser türüne yol açan faktörleri incelemeye devam ediyor. Bu hastalığı tamamen önlemek için hiçbir kanıtlanmış yol olmamasına rağmen, riski azaltmak mümkün olabilir. Kansere yakalanma riskiniz hakkında daha fazla bilgi edinmek için doktorunuzla konuşunuz.

  • HPV aşısı hakkında bir doktor ile konuşun. 9 ile 26 yaş arası kadın ve erkeklerde makat kanserini önlemek için HPV aşısı FDA (Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi) tarafından onaylanmıştır.
  • HPV ve HIV enfeksiyonu riski taşıyan kişilerle anal cinsel ilişkiden kaçının. Cinsel partner sayısını sınırlandırın. Birden fazla partnerin olması, HPV ve HIV enfeksiyonu riskini artırır.
  • Prezervatif kullanın. Ancak, prezervatif HIV’e karşı koruma sağlasa bile, HPV’ye karşı tam koruma olmaz.
  • Sigarayı bırakın.

Makat Kanseri: İstatistikler

Bu yıl, Amerika Birleşik Devletleri’nde tahmini 8,080 yetişkine (2,920 erkek ve 5,160) makat kanseri tanısı konulmuştur. Bu hastalıktan, bu yıl 1.080 ölüm (440 erkek ve 640 kadın) olacağı tahmin edilmektedir.

Makat kanseri teşhisi konulan kişilerde 5 yıllık sağ kalım oranı % 65.7 olmaktadır. Ancak, hayatta kalma oranları makat kanseri türü de dahil olmak üzere kanseri evresi ve kapsamı gibi birçok faktöre bağlıdır. Makat kanserinin en erken evre olarak bilinen 1.evresinde 5 yıllık sağ kalım oranı % 80’dir. Eğer bölgesel yayılma varsa, 5 yıllık sağ kalım oranı %59’dur. Makat kanseri vücudun uzak bölgelerine yayılmışsa, 5 yıllık sağ kalım oranı %31’dir.

Hayatta kalma oranları HIV virüsü olan kişilerde daha düşük olabilir. Çünkü edinsel immun yetmezlik sendromuna (AIDS) neden olan virüstür.

Önerilen Makaleler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

  1. Teoman dedi ki:

    Bugün makat yerimde yanma hissettim. Aynı şekilde penisimde şişme oldu doktora görünmem gerekir mı ?

Yorum Yaz