Web sitemize hoşgeldiniz, 21 Temmuz 2017

Kanser Hastalarında Depresyon: Belirtileri ve Tedavisi

Temel Mesajlar:

  1. Depresyon; kanser teşhisi konular insanlar arasında oluşabilir, ancak tedavi edilebilir ve kanserin normal bir parçası olarak kabul edilmemelidir.
  2. Doktorunuz düzenli aralıklarla kanser tedavisi sırasında ve sonrasında depresyon riskini değerlendirmek amacıyla ruh sağlığı ile ilgili sorular sorabilir ve bu sayede depresyon belirtileri varsa depresyon olup olmadığını öğrenebilir.
  3. Normal randevular arasında herhangi bir zamanda depresyon belirtileri yaşıyorsanız, sağlık ekibi ile konuşmanız önemlidir.
  4. Depresyon; terapi, ilaç ya da bu iki tedavinin kombinasyonu ile yönetilebilir.

Kanser ve Depresyon

Depresyon; moral bozukluğu, bunalım, üzüntü, ilgisizlik ve isteksizlik, bir şeyler yaparken az zevk alma, umutsuz hissetme gibi duygular ile karakterize bir hastalıktır. Bu duygular genellikle iki veya daha fazla hafta boyunca devam eder ve bir kişinin günlük aktivitelerini ya da ilişkilerini olumsuz yönde etkiler. Depresyon belirtileri kanser teşhisinden kısa bir süre sonra görülebilir ya da tedavi sırasında veya tedavi sonrasında ortaya çıkabilir.

Eğer geçmişte depresyon tanısı konmuşsa, depresyon tanısı konulan yakın aile üyeleri varsa, önemli anksiyete ve endişeler ile aile veya arkadaş desteği olmadan karşı karşıya iseniz ve finansal sorumluluklarınız varsa; kanser sırasında veya sonrasında depresyon yaşama olasılığı daha yüksektir.

Depresyon, kanser hastaları arasında daha yaygın olmakla birlikte; kanserle yaşamanın normal bir parçası olarak düşünülmemelidir. Depresyon sıklıkla kanser nedeniyle tedavi gören bireyin duygusal ve fiziksel gücünü zayıflatarak, kişinin yaşam kalitesini düşürür. Aynı zamanda kanser tedavileri konusunda seçim yapılmasında olumsuz etkileri olabilir. Depresyonun tanımlanması ve daha sonrasında yönetilmesi, kanserle başa çıkmanın ve mücadele etmenin önemli bir parçasıdır.

Depresyon Belirtileri

Depresyon belirtileri aralığı hafiften şiddetliye doğru değişir. Majör depresif bozukluk da denilen ağır depresyon, bir kişinin ilişkileri ve gün-gün faaliyetleri ve sorumluluklarına müdahale eder. Hafif depresyon belirtileri olan kişilerin günlük faaliyetlerini yürütmesi mümkündür. Ancak bu kişiler tedaviyi veya depresyona bağlı ortaya çıkan bu belirtileri kabul etmeyebilirler. Depresyonu olan çoğu kişi için ruh sağlığını geliştirmesi, tedavi ve destek olmadan kendi hayatından zevk alması zordur.

  1. Duygudurum ile ilgili belirtiler: Bunlar; üzgün, depresif, sinirli, umutsuz, huzursuz, uyuşuk, ya da kendini değersiz hissetme gibi duygular içerir.
  2. Bilişsel belirtiler: Konsantre yeteneğinin azalması, zor karar verme, hafıza problemleri ve olumsuz düşünceler (hayatın yaşamaya değer olmadığını düşünme ya da ekstrem durumlarda kendine zarar verme) içerir.
  3. Davranışsal belirtiler: Daha önce keyif alınan etkinlere ilgi kaybı, sık ağlama, arkadaşlar ya da aileden kendini uzaklaştırma ve günlük aktiviteleri yapmak için motivasyon kaybı içerir.
  4. Fiziksel belirtiler: Yorgunluk, iştah kaybı, uykusuzluk, hipersomnia (aşırı uyku) ve azalmış cinsel istek gibi cinsel sorunlar içerir.

Yukarıda listelenen fiziksel belirtileri yaşıyorsanız, mutlaka depresyonda olduğunuz anlamına gelmez; kanser veya kanser tedavisinin yan etkileri olabilir. Benzer şekilde, kanser ve kanser tedavisi hafıza sorunları ve konsantre yeteneğinin azalması gibi bilişsel belirtilere neden olabilir. Sonuç olarak; kanser hastası olan bir kişide depresyon tanısı konurken; duygudurum ile ilişkili ve davranış belirtileri üzerine daha fazla vurgu yapılır.

Depresyon Tanısı

İlk kanser teşhisi konulduktan sonra, iyileşme ve tedavi süresi boyunca düzenli aralıklar ile kanser hastalarına depresyon değerlendirilmesi yapılması önerilir. Bu değerlendirme, kapsamlı bir taramanın parçasıdır; hastanın ruhsal sağlığı ve yaşam kalitesi değerlendirilir.

Bu tarama kapsamında, sağlık ekibi ya da doktorunuz büyük olasılıkla, ne sıklıkla, ne kadar süredir bir şeylere ilgi ve zevk duygunuzun azaldığını, kendinizi ne kadar süredir üzgün, umutsuz ve depresif hissettiğinizi soracaklardır. Ayrıca aşağıdaki belirtilerin de ne sıklıkla oluştuğu sorulabilir:

  • Uykuya dalamama sorunu ya da çok fazla uyku
  • Yorgun hissetme ya da az enerjiye sahip olma
  • İştahsızlık veya aşırı yeme
  • Kendini kötü hissetme
  • Konsantrasyon bozukluğu (TV izlerken veya kitap okurken gibi)
  • Yavaş hareket etmek veya konuşmak (insanların bu değişikliği fark edeceği kadar) veya her zamankinden daha huzursuz ya da gergin olmak
  • Ölüm ve kendine zarar verme düşüncesi

Yukarıda yer alan depresyon belirtilerinin kaç tanesini ne kadar sıklıkta yaşadığınıza bağlı olarak, doktorunuz mevcut destekleyici bakım hizmetleri için sizi bir kuruma, grup terapisine ya da bir ruh sağlığı uzmanına (lisanslı bir danışman, psikolog veya psikiyatrist) sevk edebilir.

Depresyon Tedavisi

Aile ve arkadaşların desteği ve/veya destekleyici bakım hizmetlerini kullanmak yararlı olmasına rağmen; depresyondaki insanlar genellikle özel tedaviden fayda görürler. Ağır depresyonu olan insanlar için psikolojik tedavi ve ilaç kombinasyonu genellikle en etkili yaklaşımdır. Orta şiddette depresyonu olan insanlar için, bir ruh sağlığı uzmanı ile konuşmak depresif semptomları hafifletmek için yeterli olabilir.

  1. Psikolojik Tedavi: Psikolojik tedavinin birincil amacı, başa çıkma ve problem çözme becerilerini geliştirmek, bir destek sisteminin geliştirilmesi ve negatif ya da kendi kendini yenilgiye uğratan düşünceleri yeniden şekillendirmektir. Seçenekler bireysel terapi, çiftler ya da aile terapisi ve grup terapisi içerebilir.
  2. İlaçlar: Antidepresan ilaçlarının farklı türleri mevcuttur. Doktorunuz olası yan etkilere, ihtiyaçlarınıza, mevcut ilaçlara ve tıbbi geçmişinize göre en uygun antidepresanı seçecektir. Kansere bağlı aldığınız tüm ilaçları ve takviyeleri doktorunuza söyleyiniz. Çünkü bu ilaçlar antidepresanların bazı türlerine engel olabilir.

Bazı insanlarda antidepresana başladıktan birkaç hafta sonra düzelme olmasına rağmen, ilacın tam etkisi, çoğu zaman altı ila sekiz hafta kadar zaman alır. Antidepresan ilaçların yan etkileri; genellikle ilaç dozunu ayarlayarak ya da bazı vakalarda başka bir ilaca geçiş yaparak yönetilebilir. Ayrıca psikolojik tedavi ile birlikte kullanılmadığı sürece depresyon tedavisinde ilaçların yeterli olmayabileceğini hatırlamak önemlidir.

Takip:

Danışman, psikiyatrist ya da psikoloğa sevk edildikten sonra; onkoloğunuz muhtemelen depresyon tedavisini takip edecek ve yan etkileri hakkında herhangi bir endişeniz olup olmadığını, memnuniyetinizi ölçmek isteyecektir. Eğer hastanın depresyon belirtileri altı haftadan sonra azalmamışsa ya da sizin ve doktorunuzun karar süresi uzarsa; doktorunuzla diğer tedavi seçenekleri hakkında konuşabilir veya eğer bir danışmanla görüşmüyorsanız, danışmanlık hizmeti almayı düşünebilirsiniz.

Önerilen Makaleler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz