Web sitemize hoşgeldiniz, 12 Aralık 2017

Böbrek Üstü Bezi ( Adrenal) Tümörü: Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Böbrek Üstü Bezi Nedir?

Her bir insanda iki adet böbreküstü bezi vardır. Her iki böbreğin de üst kısmında yer alırlar. Bu bezler, vücudun endokrin (hormonal) sistemi için önemlidir. Böbrek üstü bezleri aynı zamanda “adrenal” olarak da adlandırılmaktadır. Her bir böbrek üstü bezi ayrı ayrı işlevi olan iki ana bölümden oluşur:

  1. Adrenal korteks: Böbreküstü bezinin dış kısmına korteks Adrenal korteks üç ana hormon salgılar: kortizol, aldosteron ve dehidroepiandrosteron (DHEA). Bu hormonlar metabolizma ve vücut şekli, saç büyümesi gibi vücut özelliklerini dikkatli bir şekilde kontrol eder.
  2. Adrenal medulla: Bezin iç kısmına medulla Adrenal medulla diğer üç hormonları salgılar: epinefrin, norepinefrin ve dopamin. Bu hormonlar vücudun strese karşı tepkilerini kontrol eder.

Böbrek Üstü Bezi Tümörleri Çeşitleri

Normal hücreler değiştiğinde tümör başlar, kontrolsüz bir şekilde büyüyerek bir kitle oluştururlar. Bu tümör kanser veya iyi huylu olabilir. Kanserli hücre vücudun diğer bölgelerine de yayılmış olabilir. İyi huylu tümör ise, tümörün yayılmaması anlamına gelir. Tümör, primer adrenal tümör olarak adlandırılan bir böbreküstü bezinde başlayabilir. Ya da akciğer, karaciğer gibi başka bir organda başlayabilir ve sonrasında böbrek üstü bezlerine yayılabilir. Böbreküstü bezi tümörü bazen hormonları fazla üretiyor olabilir. Bu durumda, tümör işleyen bir tümördür. Böbrek üstü bezi hormon üretmezse, işleyişi olmayan tümör olarak adlandırılır.

Böbrek üstü bezi tümörü belirtileri ve tedavisi, tümörün işleyişi olup olmamasına, hangi hormonların aşırı miktarda olduğuna, tümörün primer adrenal bezinde bir tümör olup olmadığı veya kanserin başka organa yayılıp yayılmaması gibi durumlara bağlı olarak değişir.

Aşağıda birincil böbrek üstü bezi tümörleri üzerinde duruluyor:

  • Adenom: Ayrıca adrenokortikal adenom olarak adlandırılır. Böbreküstü bezi tümörünün en sık görülen tipidir. Kanserli veya işleyişi olmayan adrenal korteksin tümörüdür. Adenom genellikle belirtilere neden olmaz, eğer küçük ise, çoğu zaman tedaviye ihtiyaç yoktur.
  • Adrenokortikal karsinom: Nadiren de olsa, adrenokortikal karsinoma kanserli böbreküstü bezi tümörünün en sık görülen tipidir. Ayrıca adrenal kortikal karsinom olarak bilinir. Yaklaşık dört bir milyon kişiden 12’sinde bu tümör gelişir ve adrenal kortekste başlar. Adrenokortikal karsinom, işleyen ya da işlevsel olmayan bir tümör olabilir. Eğer tümör işlevselse, birden fazla hormon üretebilir.
  • Nöroblastom: Bu, çocukluk çağı kanserlerinin bir türüdür ve adrenal medulla da başlayabilir.
  • Feokromositoma: Bu tip nöroendokrin tümörü en sık adrenal medulla da başlar.

Böbrek Üstü Bezi Tümörü Belirtileri ve Bulgular

Böbrek üstü bezi tümörü olan kişiler, aşağıdaki belirtileri ya da bulguları yaşayabilirler. Bazen, böbreküstü bezi tümörü olan kişilerde bu hastalığın aşağıda yer alan semptomları görülmez. Ya da, bu belirtilere tümör olmayan başka bir tıbbi durum neden olabilir.

  • Yüksek tansiyon
  • Düşük potasyum seviyesi
  • Kalp çarpıntısı
  • Sinirlilik
  • Anksiyete veya panik atak duyguları
  • Baş ağrısı
  • Aşırı terleme
  • Diyabet
  • Karın ağrısı
  • Açıklanamayan kilo alımı ya da kilo kaybı
  • Zayıflık
  • Karın çatlakları
  • Aşırı kıllanma
  • Sıra dışı akne
  • Libido değişikliği

Buna ek olarak, feokromositoma, kan basıncını düzenleyen ve strese yanıt veren böbrek üstü bezi hormonlarında tehlikeli dalgalanmalara neden olabilir. Hormonal dalgalanma kan basıncı çok çabuk artmasına, kalp krizi riskinin yükselmesine, inme, kanama veya ani ölüme neden olabilir.

Yukarıda yer alan listedeki semptomlar ve bulguların bir veya daha fazlası hakkında endişeleriniz varsa, lütfen doktorunuzla konuşun. Doktorunuz diğer sorulara ek olarak, belirtileri kadar süredir ve ne sıklıkta yaşadığınızı soracaktır.

Eğer bir tümör teşhis edilirse, semptomların rahatlatılması tıbbi bakım ve tedavinin önemli bir parçası olarak kalır. Bu semptom yönetimine palyatif bakım ya da destekleyici bakım denir. Yeni belirtiler veya belirtilerde değişiklik olması durumunda doktorunuzla konuşun.

Böbrek Üstü Bezi Tümörü Tanısı

Doktorlar, tümörü teşhis etmek ve vücudun başka bölgelerine de yayılıp yayılmadığını öğrenmek için birçok kanser testi kullanırlar. Bazı testler hangi tedavinin daha etkiliği olabileceği konusunda doktorun karar vermesine yardımcı olur.

Böbrek üstü bezi tümörü teşhisinde, bazı maddelere bakmak için kan ve idrar testleri yapılır. Bu testler tümörün fonksiyonel olup olmadığını belirlemeye yardımcı olur. Bilgisayarlı tomografi taraması (CT veya CAT) ya da manyetik rezonans görüntüleme (MRG), ayrıca teşhis ve böbreküstü bezindeki tümörün kanserli olup olmadığını değerlendirmeye yararlı olabilir. Görüntüleme testleri de kötü huylu bir tümör olup olmadığını anlamak için kullanılabilir. Doktorunuz bir tanı testi seçerken bu faktörleri göz önünde bulundurur:

  • Yaş ve sağlık durumu
  • Şüpheli tümör tipi
  • Semptomların şiddeti
  • Önceki test sonuçları

Fiziksel muayeneye ek olarak, aşağıdaki testler de böbrek üstü bezi tümörünü teşhis etmek için kullanılabilir:

  1. Kan ve idrar testleri: Kan testleri, stres esnasında üretilen katekolaminler ve metanefrinler gibi doğal hormonların miktarlarını ölçebilir, fonksiyonel tümör algılayabilir. Kan ve idrar testlerinden bir akşam önce hastanın kortizol hormunu üretiminin normal baskılanmasını tespit etmeye yardımcı olmak için bir hap alması istenebilir. Aynı zamanda, laboratuar testleri için 24 saatlik idrar örneği Böylelikle doktorun çeşitli hormonların üretimin ne kadar hızlı olduğunu takip etmesine yardımcı olur. Doktorunuza reçetesiz kullandığınız ilaçları bile mutlaka söyleyin. Çünkü bu bilgiler, sonuçları doğru yorumlamak için gereklidir.
  2. Biyopsi: Biyopsi, mikroskop altında incelenmesi için küçük bir miktar dokunun kaldırılmasıdır. Böbrek üstü bezi tümörü için dar ve içi boş bir iğne kullanılarak doku toplanır. Bu operasyona ince iğne biyopsisi ya da ince iğne aspirasyonu Biyopsi özel görüntüleme yöntemleri kullanan bir radyolog tarafından yapılır. Biyopsi sırasında çıkarılan örnek bir patolog tarafından analiz edilir. Eğer doktorunuz kanserin başladığı böbreküstü bezinden vücudun başka bir bölgesine kanserin yayıldığından şüphelenirse, biyopsi kanser tipini açıklamaya ve doktorun tedaviyi planlamasına yardımcı olur.
  3. CT taraması: CT taraması, x-ray cihazı ile vücut içinde üç boyutlu bir görüntü oluşturur. Bir bilgisayar sonrasında bir ayrıntılı bu resimleri bir araya getirir, herhangi bir anormallik gösteren enine kesitsel bir görüntü ya da tümörleri gösterir. Bazen, tarama öncesinde hastanın damar içine kontrast madde enjekte edilerek daha ayrıntılı görüntü elde edilmesi sağlanır.
  4. Manyetik rezonans görüntüleme (MRG): Vücudun ayrıntılı görüntülerini üretmek için x-ışınları (röntgen) yerine manyetik alanlar kullanır. Tümörün boyutunu ölçmek için de kullanılabilir. Daha net bir resim oluşturmak için öncesinde kontrast madde olarak adlandırılan boya hastanın damarına enjekte edilebilir.

Tanı testleri yapıldıktan sonra, doktorunuz sizinle birlikte tüm sonuçları gözden geçirecektir. Tanıda eğer bir tümör varsa, bu sonuçlar doktorun kanseri evrelemesine yardımcı olacaktır.

Böbrek Üstü Bezi Tümörü Tedavi Seçenekleri

Böbreküstü bezi tümörü için, farklı doktorlardan oluşan ekip hastanın genel tedavi planını oluşturmak için farklı tedavi seçeneklerini bir araya getirerek birlikte çalışırlar.

Böbrek üstü bezi tümörü için en yaygın tedavi seçenekleri aşağıda listelenmiştir. Tedavi seçenekleri hastanın genel sağlığı, tümörün olası yan etkileri, evresi ve gibi çeşitli faktörlere bağlı olarak belirlenir.

Adrenal tümörlerin % 25’e kadarı genetik sendrom ile bağlantılı olabilir. Tedavi planlanırken tümörün belirli bir sendrom ile ilişkili olup olmadığını öğrenmek için genetik bir danışman ile konuşmak yararlı olabilir. Buna ek olarak, ailenizin diğer üyeleri belirli genetik testlere tabi tutulabilir.

a) Ameliyat

Cerrahi operasyon sırasında tümör ve çevresindeki doku çıkarılır. Adrenalektomi (tümör ile böbreküstü bezinin cerrahi olarak çıkarılması), böbrek üstü bezi tümörünü tedavi etmek için gerekli olabilir.

Eğer tümör 5 cm’den küçük ise, kanser olduğunu gösteren hiçbir kanıt bulunmamaktadır, sonrasında laparoskopik cerrahi mümkün olabilir. Laparoskopik cerrahi bir cerrahın ameliyat esnasında ışıklı, esnek, tüp bir alet kullandığı minimal invaziv bir tekniktir ve deride küçük bir kesi yapar. Bu teknik, geleneksel kesiler ile karşılaştırıldığında, ağrı ve ameliyat sonrası iyileşme süresini en aza indirir.

Tümör muhtemelen kanserli ve 5 cm’den daha büyükse, karın veya sırtta büyük bir kesi kullanılarak cerrahi önerilir. Hasta daha önce karın ameliyatı geçirmiş ise, sırtta bir kesi daha kolay olabilir.

Eğer ameliyat laparoskopik olarak yapılıyor ise, kişi genellikle bir-iki gün içinde hastaneden çıkar ve bir hafta içinde günlük aktivitelerine devam edebilir. Eğer daha büyük bir kesi gerekli ise, kişi genellikle beş ila yedi gün boyunca hastanede yatar ve ameliyattan sonraki altı hafta boyunca ağır nesneleri kaldırmaması gerekir.

Ameliyat, aynı zamanda feokromositoma için ana tedavi seçeneğidir. Feokromositoma, aşırı katekolamin üreten adrenal medulla tümördür.

Adrenal cerrahi kanamaya neden olabilir. Tümör ayrıca, katekolaminler denilen stres hormonlarının aşırı salgılanmasına neden olabilir, hastanın takip edilmesi gerekir ve ameliyat sırasında yüksek kan basıncını tedavi etmek için ilaç verilir. Karşılaşabileceğiniz olası yan etkileri hakkında ameliyattan önce doktorunuz ile konuşmayı ihmal etmeyin.

b) Hormon tedavisi

Doktorunuz tedavi öncesinde veya sırasında hormonların seviyelerini kontrol etmek için çeşitli ilaçlar reçete edebilir. Çünkü böbrek üstü bezi tümörler aşırı hormon üretebilir. Örneğin, eğer tümör aşırı katekolamin üretirse, hastaya bu vücut kimyasallarının seviyesini düşürmek için ek tedavi ve ilaç gerekebilir.

c) Kemoterapi

Kemoterapi, tümör hücrelerini öldürmek için ilaç kullanımı prosedürüdür. Genelde hücrelerin büyüme ve bölünme yeteneğini durdurur. Sistemik kemoterapi, kan yoluyla vücuda yayılmış kanser hücrelerine ulaşmak için yapılır.

Mitotane (Lysodren), adrenal korteks kanser tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. Adrenal korteks tarafından üretilen adrenocorticoids miktarını azaltır.

d) Radyoterapi

Radyoterapi, tümör hücrelerini yok etmek için yüksek enerjili x-ışınları veya diğer parçacıkların kullanılmasıdır. Radyoterapi, implantlar kullanılarak verildiğinde, “brakiterapi” olarak adlandırılır.

Tedavi başarısız olursa;

Böbrek üstü bezi tümöründen kurtulmak her zaman mümkün değildir. Eğer tedavi başarılı olmazsa,  hastalık gelişir.

Yukarıda bahsettiğimiz tanı süreci birçok kişi için tartışmasız çok stresli olacaktır. Ancak, duygularınızı, tercihlerinizi ve endişelerinizi, doktor ve sağlık ekibine açık ve dürüst bir şekilde ifade etmeniz önemlidir.

Böbrek Üstü Bezi Tümörü: Risk Faktörleri

Çoğu kanserli adrenokortikal karsinomun nedeni bilinmemektedir. Ancak, Multipl Endokrin Neoplazi Tip 2, Li-Fraumeni sendromu, Von Hippel-Lindau Sendromu, Nörofibromatozis Tip 1 ve Carney Kompleksi gibi bazı kalıtsal hastalıkları olan kişilerde böbrek üstü bezi tümörü gelişme riski daha yüksektir. Aile geçmişi nedeniyle böbrek üstü bezi tümörü gelişme riski yüksek olan kişiler her yıl doktor tarafından muayene edilmeli ve değerlendirilmelidir.

Bu tür tümörlerin risk faktörleri üzerine araştırmalar devam etmektedir. Bu hastalığı tamamen önlemenin kanıtlanmış bir yolu yoktur, ancak kanser riskini azaltmak için atabileceğiniz adımlar önemli olabilir. Bu tür tümöre yakalanma riski hakkında endişeleriniz varsa, doktorunuzla konuşun.

Böbrek Üstü Bezi Tümörü: İstatistikler

Birincil böbreküstü bezi tümörü çok nadirdir ve bu tümöre dair istatistikler mevcut değildir. Araştırmacılar, Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl yaklaşık 200 ila 500 yetişkine adrenal kortikal kanseri tanısı konduğunu tahmin etmekteler.

Bu kanser türü adrenal adenomdan çok daha az yaygındır. Orta yaşlı ve yaşlı yetişkinlerde en yaygın bulunan iyi huylu bir tümördür. Böbrek üstü bezi tümörü teşhisi konan hastaların yaş ortalaması 46’dır. Ancak, bu tümörler herhangi bir yaşta ortaya çıkabilir. Kadınlarda böbrek üstü bezi tümörü tanısı erkeklerden daha fazladır. Adrenal kortikal kanseri olan kişilerin 5 yıllık sağ kalım oranı farklı faktörlere bağlıdır.

Önerilen Makaleler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz