Web sitemize hoşgeldiniz, 22 Eylül 2017

Böbrek Kanseri: Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Böbrek kanseri; sağlıklı hücreler böbreğin birinde veya her iki böbrekte de değişmeye ve kontrolsüz büyümeye başlayarak, tümör adı verilen bir kitle oluşturduklarında başlar. Börek tümörü, kötü huylu (malign) veya iyi huylu (benign) olabilir. Kötü huylu tümör büyümeye ve vücudun diğer bölgelerine yayılmaya devam edebilir, anlamına gelmektedir. İyi huylu tümör de büyüyebilir, ancak yayılmaz.

Böbrek Hakkında Genel Bilgiler

Her insan, belin üst üstünde, omurganın her iki tarafında konumlanan iki böbreğe sahiptir. Bu kırmızımsı-kahverengi, fasulye şeklinde organların her ikisi de küçük bir yumruk büyüklüğündedir. Gövdenin arka kısmında yer almaktadırlar.

Böbrekler; kirlilikleri, aşırı mineraller, tuzlar ve ekstra suyu ortadan kaldırmak için kanı filtreler. Aynı zamanda böbrekler; kan basıncını kontrol etmeye, kırmızı kan hücresi üretmeye yardımcı olurlar ve diğer vücut fonksiyonlarına yardımcı olan hormonlar üretirler. Çoğu insan iki böbreğe sahip olmasına rağmen, her biri bağımsız olarak çalışır. Diyaliz ile böbrek işleyişi olmadan yaşamak mümkündür.

Böbrek Kanseri Türleri

Böbrek kanserinin çeşitli türleri vardır:

  • Renal Hücreli Karsinom: Yetişkinlerde böbrek kanserinin en yaygın görülen türüdür. Tanıların yaklaşık %85’ini oluşturur. Bu kanser türü böbreğin süzme sistemini oluşturan proksimal renal tübüller de gelişir. Her böbrekte bu küçük filtrasyon ünitelerinden binlerce vardır. Renal hücreli karsinom için tedavi seçenekleri bu yazımızın sonlarında ele alınmıştır.
  • Transizyonel Hücreli Karsinom: Bu aynı zamanda ürotelyal karsinom olarak adlandırılır ve yetişkinlerde böbrek kanseri tanılarının %10 ila %15’ini oluşturmaktadır. Transizyonel hücreli karsinom, renal pelvis denilen, mesaneye geçmeden önce idrar toplanan böbrek alanında başlar. Böbrek kanserinin bu türü, mesane kanseri ile benzerdir ve benzer şekilde tedavi edilir.
  • Sarkom: Böbrek sarkomu çok nadirdir. Bu kanser türü, böbreğin yumuşak dokusunda gelişir. Böbrek sarkomu genellikle ameliyat ile tedavi edilir. Ancak, sarkom genellikle böbrek alanında geri gelir veya vücudun diğer bölgelerine yayılabilir. İlk ameliyattan sonra, daha fazla cerrahi operasyon veya kemoterapi tavsiye edilebilir.
  • Wilms Tümörü: Çocuklarda daha sık görülür ve yetişkinlerdeki tedavisine göre çocuklarda daha farklı tedavi edildiğini bilmek önemlidir.

Böbrek Kanseri Hücre Tipleri

Doktorlar tedavi planlarken böbrek tümörü hücre tipini bilmek fayda sağlar. Patologlar 20 farklı böbrek kanseri hücre tipi belirlemişlerdir. Böbrek kanseri hücrelerinin en yaygın tipleri aşağıda listelenmiştir.

  • Berrak hücreli: Böbrek kanserlerinin yaklaşık %70’i berrak hücrelerden oluşur.
  • Papiller: Böbrek kanseri hastalarının yaklaşık %10 ila %15’inde gelişir.
  • Sarkomatoid: Bu, böbrek kanser hücresinin en hızlı büyüyen ve en agresif tipidir.
  • Kromofob: Diğer türlerden farklı olan, başka bir nadir kanser türüdür.
  • Onkositom: Bu, böbrek kanserinin nadir görülen ve yavaş büyüyen bir türüdür.
  • Anjiyomiyolipom: BT taramasında ve mikroskop altında benzersiz bir görünüme sahip, iyi huylu bir tümördür.

Böbrek Kanseri Belirtileri ve Bulgular

Böbrek kanseri, çoğu zaman bir kişi başka bir sağlık sorunu nedeniyle röntgen veya ultrasona girdiğinde bulunur. Erken evrelerde, böbrek kanseri ağrıya neden olmaz. Bu nedenle, hastalığın belirtileri genellikle tümör büyüdüğünde ve yakındaki organları etkilemeye başladığında fark edilir.

Böbrek kanseri hastaları aşağıdaki belirtiler veya bulgularla karşılaşabilirler. Bazı bireylerde bu belirtilerden herhangi biri olmayabilir. Ya da, bu belirtiler kanser olmayan başka bir sağlık sorunundan kaynaklanabilir.

  • İdrarda kan
  • Sırt ya da yan tarafta ağrı ya da basınç
  • Sırt ya da yan tarafta kitle veya yumru
  • Ayak bilekleri ve bacaklarda şişme
  • Yüksek tansiyon
  • Anemi
  • Yorgunluk
  • İştah kaybı
  • Açıklanamayan kilo kaybı
  • Soğuk algınlığı, grip gibi diğer enfeksiyonlardan kaynaklanmayan, tekrarlayan ateş
  • Erkeklerde testislerin etrafında varikosel gelişmesi

Yukarıdaki listede yer alan semptomlardan biri ya da daha fazlası hakkında şüpheleriniz varsa, mutlaka doktorunuzla konuşunuz.

Böbrek Kanseri Tanısı

Doktorlar, kanser teşhisi için pek çok tanı testi kullanabilirler. Aşağıda listelenen tanı testleri her bireyde kullanılamayabilir. Doktor bir tanı testi seçerken, bu faktörleri dikkate alabilir:

  • Yaş ve sağlık durumu
  • Şüphe edilen kanser türü
  • Belirtiler ve bulgular
  • Önceki test sonuçları

Fizik muayeneye ilave olarak, aşağıdaki testler böbrek kanseri teşhisi için kullanılabilir:

  • Kan ve idrar testleri: Doktorlar, kan hücrelerin sayısına bakmak için kan tahlili isteyebilir. Kan, bakteri ya da kanser hücresi bulmak için idrar tahlili isteyebilirler. Bu testler, böbrek kanseri şüphesini artırabilir; ancak kesin tanı mümkün olmaz.
  • Biyopsi: Az miktar alınan doku örneği mikroskop altında incelenir. Yapılan biyopsi türü kanserin konumuna bağlıdır.

Görüntüleme Testleri:

  • X-ışını
  • İntravenöz Pyelografi
  • Kemik taraması
  • Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
  • Sistoskopi ve nefro-üreteroskopi

Tanı testleri yapıldıktan sonra, doktorunuz sonuçları gözden geçirecektir. Kanser tanısı konursa; bu sonuçlar kanser evrelemesi ve tedavi seçeneklerine yardımcı olacaktır.

Böbrek Kanseri Tedavi Seçenekleri

Kanser tedavi seçenekleri ve önerileri; kanserin tipi ve evresi, olası yan etkiler, hastanın genel sağlığı ve tercihleri gibi faktörlere bağlıdır. Semptom ve yan etkilerin tedavisi, kanser bakımının önemli bir kısmını içerir.

Böbrek kanseri en sık ameliyat, hedefe yönelik tedaviler ve/veya immünoterapi ile tedavi edilir. Kemoterapi ve radyoterapi bazen kullanılır. Böbrek kanseri vücudun diğer kısımlarına yayılmış olan; yani metastatik böbrek kanseri olan hastalarda genellikle birbiri ardına verilen birden fazla tedavi seçeneği içerir. Bu tedavi seçeneklerinin açıklamaları aşağıda listelenmiştir.

a) Aktif Sürveyans

Bazen doktor tümörü yakında takip etmeyi önerebilir ve hastalığın kötüye gittiğine dair kanıt bekleyerek etkin, aktif tedaviye başlamayı tavsiye edebilir. Bu yaklaşım aktif sürveyans ya da aktif gözetim olarak adlandırılır. Genellikle küçük tümörü olan yaşlı yetişkinlerde ve kalp hastalığı, kronik böbrek hastalığı veya akciğer hastalığı gibi ciddi sağlık sorunları için tavsiye edilir.

b) Ameliyat

Böbrek kanseri ameliyatı; tümörün ve çevresindeki bazı sağlıklı dokunun çıkarılmasını içeren bir cerrahi operasyon türüdür. Eğer kanser böbreğin ötesine yayılmamışsa, ameliyatla böbreğin tümü veya bir kısmı kaldırılabilir. Muhtemelen yakın lenf düğümleri ve dokuların da kaldırılması gerekli olabilir.

Böbrek kanseri için kullanılan cerrahi seçenekler aşağıda listelenmiştir:

  • Radikal Nefrektomi: Tümör, tüm böbrek ve çevre dokuların kaldırılması cerrahi prosedürdür. Yakındaki doku ve lenf düğümleri hastalıktan ekilenmişse, radikal nefrektomi ve lenf nodu diseksiyonu yapılır. Lenf nodu diseksiyonu sırasında, kanserden etkilenen lenf düğümleri çıkarılır. Kanser adrenal bezi veya yakındaki kan damarlarına yayılmışsa; cerrah bu prosedür sırasında adrenal bezini (adrenalektomi prosedürü) ve kan damaları parçalarını kaldırabilir. Radikal nefrektomi genellikle kalan küçük sağlıklı doku olduğunda büyük bir tümör tedavisi için tavsiye edilir.
  • Parsiyel Nefrektomi: Tümörün cerrahi olarak çıkarılması prosedürüdür. Bu tür bir ameliyat böbrek fonksiyonlarını korur ve ameliyat sonrası kronik böbrek hastalığına yakalanma riskini azaltır. Araştırmalar, teknik olarak mümkün olduğunda parsiyel nefrektomi prosedürünün T1 tümörler için etkili olduğunu göstermiştir.
  • Laparoskopik ve Robotik Cerrahi: Laparoskopik cerrahi sırasında, cerrah karında büyük bir kesi yerine daha küçük birkaç küçük kesi yapar. Cerrah daha sonra böbreği tamamen kaldırmak ya da kısmi nefrektomi gerçekleştirmek için anahtar deliği kesiler içine teleskopik ekipman ekler. Bazen, cerrah operasyonu gerçekleştirmek için robotik araçlar kullanabilir. Bu ameliyat daha uzun sürebilir; ama daha az ağrılı ve daha hızlı bir iyileşme ile ilişkili olabilir. Laparoskopik ve robotik yaklaşımlar özel eğitim gerektirir.

Bazen, hastanın genel sağlığı veya tümörün karakteristiği nedeniyle ameliyat önerilmez. Bunun yerine aşağıdaki prosedürler tavsiye edilebilir:

  • Radyofrekans Ablasyon: Tümörün içine bir elektrik akımı ile kanser hücrelerini yok etmeleri için eklenen bir iğne kullanımı prosedürüdür. Prosedür bir radyolog ve ürolog tarafından yapılır. Hastaya sedasyon ve bölgeyi uyuşturmak için lokal anestezi
  • Kriyoablasyon: Ayrıca kriyoterapi olarak adlandırılır. Küçük bir kesi ile yerleştirilen metal bir prob ile kanser hücrelerinin dondurulması prosedürüdür. Metal prob kanserli dokuya BT taraması ve ultrason rehberliğinde yerleştirilir. Bu prosedürde birkaç saat için genel anestezi Bu tedavi yöntemi hakkında araştırmalar devam etmektedir.

Ayrıca Bakınız: Kanser Ameliyatı Hakkında Bilgiler

c) Hedefe Yönelik Tedavi

Kanserin belirli genleri, proteinler ya da kanserin büyüme ve hayatta kalmasına katkıda bulunan doku ortamını hedefleyen bir tedavi yöntemidir. Bu böbrek kanseri tedavisi yönteminde sağlıklı hücrelere hasar sınırlanarak, kanser hücrelerinin büyümesi ve yayılması engellenir. Bu ilaçlar böbrek kanseri tedavisinde daha da önem kazanmaktadır.

Son çalışmalar, tüm tümörlerin aynı hedefleri olmadığını göstermektedir. Birçok araştırma çalışmaları, spesifik moleküler hedefleri ve bunlara yönelik yeni tedaviler hakkında daha fazla bilgi edinmeye yönelik devam etmektedir.

  • Anti-anjiyogenez Tedavi: Bu tür tedavide yeni kan damarlarının yapılması sürecinde anjiogenezisi durdurulmasına odaklanır. Çünkü bir tümör büyüme ve yayılması için kan damarları tarafından besine ihtiyaç duyar. Anti-anjiyogenez tedavilerin amacı tümörü aç bırakmaktır.
  • Tirozin Kinaz İnhibitörleri: Berrak hücreli böbrek kanseri, VHL geni mutasyonuna sahiptir. Bu gen vasküler endotelyal büyüme faktörü olarak bilinen belirli bir proteini çok fazla hale getirerek kansere neden olur. Vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF), yeni kan damarlarının oluşumunu kontrol eder.
  • mTOR İnhibitörleri: Bu tedavide kullanılan ilaçlar, böbrek kanserin hücrelerinin büyümesine yardımcı olan belirli proteinleri hedefler.

d) İmmünoterapi

İmmünoterapi; biyoterapi olarak da adlandırılır ve kanserle savaşmak için vücudun doğal savunmasını artırmak amacıyla tasarlanmıştır. Böbrek kanseri tedavisinde immünoterapi için kullanılan ilaçlara yönelik araştırmalar ve çalışmalar devam etmektedir.

e) Radyoterapi

Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini yok etmek için yüksek enerjili x-ışınları veya diğer parçacıkların kullanılmasıdır. Radyoterapi, böbrek kanseri için birincil tedavi olarak etkili değildir. Çok nadiren tek başına böbrek kanseri tedavisinde kullanılır. Radyoterapi yalnızca ameliyat olması mümkün olmayan hastalarda kullanılır. Bu durumda bile, sadece kanserin yayıldığı alanlara kullanılır. Primer böbrek tümörüne kullanılmaz. Çoğu zaman, radyoterapi kanser yayıldığında kemik ağrısı ve beyin şişliği gibi semptomları hafifletmek için kullanılır.

Böbrek kanserinde radyoterapinin yan etkileri; yorgunluk, hafif deri reaksiyonları, mide sorunları ve gevşek bağırsak hareketleri içerebilir. İnternal radyoterapi yan etkileri; kanama, enfeksiyon ve yakın doku hasarına neden olabilir.

f) Kemoterapi

Kemoterapi, kanser türlerinin çoğunun tedavi edilmesinde yararlı olsa da, böbrek kanseri genellikle kemoterapiye karşı dirençlidir. Ancak, araştırmacılar yeni ilaçlar ve ilaçların yeni kombinasyonları üzerine çalışmalarını sürdürmekteler.

Ürotelyal karsinom olarak adlandırılan transizyonel hücreli karsinom ve Wilms tümörünün kemoterapi ile daha başarılı bir şekilde tedavi olması muhtemeldir.

Metastatik Böbrek Kanseri

Kanser vücudun başka bir bölümüne yayılmışsa, metastatik kanser denir. Böbrek kanserinin en yaygın yayıldığı yer akciğerlerdir. Ama aynı zamanda, lenf düğümleri, kemik, karaciğer, beyin, deri ve vücudun diğer alanlarına yayılabilir.

Akciğer gibi vücudun belirli spesifik bir kısmına yayılan böbrek kanseri için; ameliyatla kanseri tamamen kaldırmak mümkün olabilir. Kanser böbrek ötesinde birçok alana yayılmışsa, tedavi edilmesi daha zordur.

Sağlık ekibi, birkaç tedaviyi bir arada içeren bir tedavi planı önerebilir. Şu anda, metastatik böbrek kanseri için en etkili tedavi hedefe yönelik tedavidir. Tümörün büyümesini yavaşlatır ve kan damarı oluşumunu engeller.

Ayrıca Bakınız: Metastatik Kanser İle Mücadele

Böbrek Kanseri: Risk Faktörleri

Aşağıda böbrek kanseri ile ilişkili olabilecek bazı risk faktörleri, açıklamaları ile birlikte verilmiştir. Bu faktörler, bir kişide böbrek kanseri gelişme riskini artırabilir.

  • Sigara içmek: Sigara kullanmak, böbrek kanseri riskini iki katına çıkarır. Erkeklerde böbrek kanserlerinin yaklaşık %30 ve kadınlarda yaklaşık %20 nedeni olduğuna inanılmaktadır.
  • Cinsiyet: Erkeklerde böbrek kanserine yakalanma riski, kadınlara kıyasla iki ila üç kat daha fazladır.
  • Irk: Siyahi insanlarda böbrek kanseri oranı daha yüksektir.
  • Yaş: Böbrek kanseri genellikle yetişkinlerde bulunur ve genellikle 50 ve 70 yaşları arasında teşhis edilir.
  • Beslenme ve kilo: Yapılan araştırmalarda, genellikle uzun yıllar yüksek yağlı beslenen ve obezite ile böbrek kanseri arasında bir bağlantı olduğunu göstermiştir.
  • Yüksek tansiyon: Yüksek kan basıncı olarak da adlandırılan hipertansiyonu olan erkeklerde, böbrek kanserine yakalanma olasılığı daha yüksek olabilir.
  • Bazı ilaçların aşırı kullanımı: Fenasetin içeren ağrı kesiciler ile transizyonel hücreli karsinom arasında bağlantı bulunduğu için 1983 yılında ABD’de kullanımı yasaklanmıştır.
  • Kadmiyum maddesine maruz kalma: Bazı çalışmalar, metalik element kadmiyuma maruz kalma ve böbrek kanseri arasında bir bağlantı olduğunu göstermiştir. Bu risk kadmiyuma maruz kalmış sigara içen kişilerde daha yüksektir.
  • Uzun süreli diyaliz: Uzun vade diyaliz alan insanların böbreklerinde kanserli kistler gelişebilir. Bu büyümeler genellikle erken bulunur ve genellikle kanser yayılmadan önce kaldırılır.
  • Ailede böbrek kanseri geçmişi: Birinci derece akrabalarında böbrek kanseri tanısı konulan kişilerde bu hastalığa yakalanma riski daha fazladır.

Farklı faktörler, farklı kanser türlerine neden olur. Araştırmacılar böbrek kanserine yol açan faktörleri araştırmaya devam etmekteler. Bu hastalığı önlemenin kanıtlanmış bir yolu olmasa da, aşağıdaki önlemleri alarak riski azaltmak mümkündür.

  • Sigarayı bırakmak.
  • Kan basıncını düşürmek.
  • Sağlıklı vücut ağırlığını korumak.
  • Düşük yağlı beslenme, sağlıklı sebze ve meyveler yemek.

Böbrek Kanseri: İstatistikler

Bu yıl, ABD’de tahminen 62.700 yetişkinde (39650 erkek ve 23050 kadın) böbrek kanseri ve renal pelvis kanseri teşhisi olacaktır. Böbrek kanseri erkeklerde yedinci en sık görülen kanserdir ve kadınlar için onuncu en yaygın görülen kanserdir. Bu yıl hastalıktan 14.240 (9.240 erkek ve 5,000 kadın) ölüm meydana gelmesi tahmin edilmektedir.

Böbrek kanseri olan kişiler için 5 yıllık sağ kalım oranı %73’dir. Ancak, hayatta kalma oranları kanserin ilk tanı konulduğundaki evresi gibi çeşitli faktörlere bağlıdır.

Böbrek kanseri tanısı konulan insanların yaklaşık olarak %65’inde, kanser böbrekte yer almaktadır.  Bu grup için 5 yıllık hayatta kalma oranı %92’ye artar. Böbrek kanseri çevre dokulara veya organlara ve/veya bölgesel lenf düğümlerine yayılmışsa, 5 yıllık sağ kalım oranı %65’dir. Kanser vücudun uzak bir kısmına yayılmış ise, 5 yıllık sağkalım oranı %12’dir.

Renal pelvis kanseri için 5 yıllık sağkalım oranı %50 ve renal hücreli karsinom için %74’dir.

Yukarıda yer alan hayatta kalma oranları, her yıl ABD’ tanı konulan binlerce hastanın verilerinden gelmektedir ve tahmini rakamlardır.

Önerilen Makaleler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz